Mỏi mắt là một tình trạng phổ biến trong cuộc sống hiện đại, ảnh hưởng đến hàng triệu người do thói quen sinh hoạt và làm việc. Việc dành nhiều giờ liên tục nhìn vào màn hình máy tính, điện thoại, hoặc đọc sách, cùng với các yếu tố như thiếu ngủ, căng thẳng và môi trường khô hanh, đều có thể góp phần gây ra cảm giác khó chịu này. Mỏi mắt không chỉ gây ra cảm giác ngứa, khô, cay rát mà còn có thể dẫn đến đau đầu, mờ mắt và giảm năng suất làm việc. Tuy nhiên, tình trạng này hoàn toàn có thể được cải thiện thông qua các bài tập mắt đơn giản và dễ thực hiện. Các bài tập này không chỉ giúp thư giãn các cơ mắt đang căng thẳng mà còn tăng cường lưu thông máu đến vùng mắt, từ đó cải thiện thị lực và giảm bớt các triệu chứng khó chịu. Bài viết này sẽ giới thiệu chi tiết 4 bài tập hiệu quả, có thể thực hiện mọi lúc mọi nơi để giữ cho đôi mắt luôn khỏe mạnh và tràn đầy năng lượng.
Mỏi mắt: Nguyên nhân và tầm quan trọng của việc chăm sóc mắt
Mắt là một trong những giác quan quan trọng nhất, giúp chúng ta tiếp nhận thông tin từ thế giới xung quanh. Tuy nhiên, dưới áp lực của cuộc sống hiện đại, đôi mắt thường xuyên phải làm việc quá sức. Các nguyên nhân hàng đầu gây mỏi mắt bao gồm việc tiếp xúc liên tục với ánh sáng xanh từ màn hình thiết bị điện tử, đọc sách hoặc làm các công việc cần độ tập trung cao trong thời gian dài mà không nghỉ ngơi. Bên cạnh đó, việc thiếu ngủ trầm trọng, môi trường làm việc khô hanh (do điều hòa không khí), hoặc thậm chí là căng thẳng tinh thần cũng có thể làm trầm trọng thêm tình trạng mỏi mắt. Khi mắt mỏi, các cơ mắt phải hoạt động nhiều hơn để điều tiết, dẫn đến cảm giác đau nhức, khó chịu và giảm khả năng tập trung. Việc chăm sóc mắt đúng cách không chỉ giúp giảm bớt các triệu chứng này mà còn góp phần bảo vệ thị lực lâu dài, phòng ngừa các bệnh lý về mắt trong tương lai. Các bài tập mắt được thiết kế để tăng cường sức khỏe cho các cơ mắt, cải thiện lưu thông máu và cung cấp dưỡng chất cần thiết, giúp mắt phục hồi sau những giờ làm việc căng thẳng.
4 bài tập đơn giản giúp giảm mỏi mắt
Các bài tập này không yêu cầu thiết bị đặc biệt và có thể dễ dàng tích hợp vào lịch trình hàng ngày, dù là tại văn phòng hay ở nhà.
Bài tập 1: Nhắm và mở mắt
Bài tập này là một trong những cách đơn giản và hiệu quả nhất để thư giãn mắt và kích thích tuyến lệ hoạt động. Việc nhắm và mở mắt giúp bôi trơn bề mặt nhãn cầu, giảm khô mắt và làm dịu các giác quan.
- Cách thực hiện: Bắt đầu bằng cách ngồi thẳng lưng, thả lỏng toàn thân. Nhắm mắt thật chặt, cảm nhận sự căng nhẹ ở các cơ quanh mắt trong khoảng 3 đến 5 giây. Sau đó, mở mắt thật rộng, nhìn chằm chằm về phía trước trong 3 đến 5 giây tiếp theo, cảm nhận các cơ mắt được kéo căng ra. Lặp lại chu trình này khoảng 7 đến 8 lần.
- Lợi ích: Bài tập này giúp tăng cường sức mạnh cho các cơ mắt, cải thiện tuần hoàn máu ở vùng mắt, đồng thời kích thích sản xuất nước mắt, giảm thiểu tình trạng khô mắt.
- Thời điểm thích hợp: Nên thực hiện bài tập này sau mỗi 20-30 phút làm việc liên tục với máy tính hoặc khi cảm thấy mắt bắt đầu có dấu hiệu mỏi, căng thẳng.
Bài tập 2: Đảo mắt
Bài tập đảo mắt giúp linh hoạt các cơ ngoại nhãn, những cơ chịu trách nhiệm cho các chuyển động của nhãn cầu, đồng thời cải thiện lưu thông máu đến mắt.
- Cách thực hiện: Ngồi thẳng và nhìn thẳng về phía trước. Từ từ đảo mắt theo chiều kim đồng hồ, di chuyển mắt chậm rãi và nhẹ nhàng qua tất cả các hướng: lên trên, sang phải, xuống dưới, sang trái và trở lại vị trí ban đầu. Đảm bảo toàn bộ quá trình diễn ra một cách mượt mà và không gây căng thẳng. Sau khi hoàn thành một vòng theo chiều kim đồng hồ, thực hiện tương tự theo chiều ngược lại. Lặp lại mỗi chiều khoảng 5 lần.
- Lợi ích: Bài tập này giúp tăng cường lưu thông máu đến mắt, làm giảm sự tích tụ căng thẳng ở các cơ mắt và cải thiện sự linh hoạt của chúng.
- Lưu ý: Điều quan trọng là thực hiện bài tập một cách chậm rãi và kiểm soát, tránh các chuyển động giật cục hoặc quá nhanh có thể gây khó chịu.
Bài tập 3: Tập trung vào vật thể
Bài tập này được thiết kế để rèn luyện khả năng điều tiết của mắt, giúp mắt dễ dàng chuyển đổi tiêu điểm giữa các khoảng cách khác nhau, một kỹ năng quan trọng để giảm mỏi mắt khi làm việc cần sự tập trung cao.
- Cách thực hiện: Giữ một ngón tay hoặc một vật nhỏ (như bút) ở khoảng cách khoảng 10-15 cm trước mặt bạn. Tập trung nhìn vào vật thể đó trong vài giây, đảm bảo hình ảnh rõ nét. Sau đó, từ từ di chuyển ngón tay hoặc vật đó ra xa hơn, đến khoảng cách 25-30 cm, và tiếp tục tập trung vào nó. Tiếp tục đưa vật thể lại gần và xa mắt, giữ cho mắt luôn điều tiết để nhìn rõ vật. Lặp lại chu trình này từ 10 đến 15 lần.
- Lợi ích: Bài tập này giúp cải thiện khả năng điều tiết của thủy tinh thể và các cơ mi mắt, giảm căng thẳng khi mắt phải làm việc liên tục ở một khoảng cách cố định.
- Thời điểm thích hợp: Thực hiện khi cảm thấy mắt mỏi do nhìn gần quá lâu, ví dụ như sau khi đọc sách hoặc làm việc trên máy tính.
Bài tập 4: Nhìn gần và nhìn xa
Bài tập này tương tự như bài tập tập trung vào vật thể nhưng sử dụng các điểm tham chiếu trong môi trường xung quanh, giúp mắt thư giãn bằng cách chuyển đổi tiêu điểm giữa các khoảng cách xa và gần.
- Cách thực hiện: Tìm một vị trí ngồi cạnh cửa sổ hoặc nơi có thể nhìn ra không gian rộng lớn. Chọn một vật thể ở gần (ví dụ: một chiếc lá trên cây gần cửa sổ, hoặc một đồ vật trên bàn làm việc cách bạn khoảng 30-50 cm) và tập trung nhìn vào nó trong khoảng 5-10 giây. Sau đó, nhanh chóng chuyển ánh mắt ra xa, tập trung vào một vật thể ở khoảng cách xa (ví dụ: một tòa nhà ở xa, hàng cây hoặc bầu trời) trong 5-10 giây. Đảm bảo nhìn rõ từng vật thể ở mỗi khoảng cách. Lặp lại chu trình này khoảng 5 lần.
- Lợi ích: Giúp thư giãn các cơ mắt đang căng thẳng do phải tập trung nhìn gần quá lâu, cải thiện khả năng thích nghi của mắt với các khoảng cách khác nhau, từ đó giúp cải thiện thị lực và giảm mỏi mắt.
- Lưu ý: Bài tập này hiệu quả nhất khi được thực hiện ở một không gian mở, có các vật thể ở nhiều khoảng cách khác nhau để mắt có thể luyện tập điều tiết.
Các biện pháp bổ trợ giúp bảo vệ và giảm mỏi mắt
Bên cạnh việc thực hiện các bài tập mắt, việc áp dụng các thói quen sinh hoạt và làm việc khoa học cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và duy trì sức khỏe cho đôi mắt:
- Áp dụng quy tắc 20-20-20: Đây là một nguyên tắc vàng dành cho những người thường xuyên làm việc với màn hình máy tính. Cứ sau mỗi 20 phút nhìn màn hình, hãy dành 20 giây để nhìn vào một vật thể cách xa khoảng 20 feet (tương đương 6 mét). Việc này giúp mắt được nghỉ ngơi, thư giãn các cơ điều tiết và giảm căng thẳng.
- Nháy mắt thường xuyên hơn: Khi tập trung vào màn hình, con người thường có xu hướng nháy mắt ít hơn, dẫn đến khô mắt. Hãy cố gắng nháy mắt chủ động và thường xuyên hơn để giữ cho bề mặt mắt được bôi trơn đầy đủ.
- Uống đủ nước: Cơ thể đủ nước cũng đồng nghĩa với việc mắt được cung cấp đủ độ ẩm, giúp giảm tình trạng khô và mỏi mắt. Đảm bảo uống đủ 2-2.5 lít nước mỗi ngày.
- Ngủ đủ giấc: Giấc ngủ là thời gian để toàn bộ cơ thể, bao gồm cả đôi mắt, được nghỉ ngơi và phục hồi. Thiếu ngủ sẽ làm mắt mỏi mệt, khô và dễ bị kích ứng. Hãy đảm bảo ngủ đủ 7-9 tiếng mỗi đêm.
- Sử dụng kính bảo vệ: Nếu phải làm việc liên tục với máy tính, hãy xem xét việc sử dụng kính chống ánh sáng xanh hoặc kính có lớp phủ chống chói để giảm thiểu tác động tiêu cực từ màn hình.
- Điều chỉnh ánh sáng và màn hình: Đảm bảo ánh sáng trong phòng làm việc đủ tốt, không quá chói hoặc quá tối. Điều chỉnh độ sáng và độ tương phản của màn hình máy tính, điện thoại sao cho phù hợp, tránh để màn hình quá sáng hoặc quá tối so với môi trường xung quanh.
- Thăm khám mắt định kỳ: Khám mắt định kỳ là cách tốt nhất để phát hiện sớm các vấn đề về mắt và có biện pháp can thiệp kịp thời. Chuyên gia sẽ đưa ra lời khuyên phù hợp với tình trạng sức khỏe mắt của bạn.
Bằng cách kết hợp các bài tập mắt với những thói quen tốt trong cuộc sống hàng ngày, bạn có thể giảm đáng kể tình trạng mỏi mắt, bảo vệ thị lực và duy trì đôi mắt khỏe mạnh, giúp nâng cao chất lượng cuộc sống và hiệu quả công việc.
Nguồn: VnExpress
