U máu gan là một khối u lành tính khá phổ biến, thường không gây triệu chứng và được phát hiện tình cờ. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, các khối u máu gan lớn hoặc có đặc điểm không điển hình có thể che lấp, làm chậm trễ việc chẩn đoán các bệnh lý ác tính nghiêm trọng khác trong gan, điển hình như ung thư đường mật trong gan (intrahepatic cholangiocarcinoma – ICC). Một trường hợp lâm sàng phức tạp gần đây cho thấy bệnh nhân được chẩn đoán ban đầu là u máu gan lành tính, nhưng thực chất lại đang mang trong mình một khối ung thư đường mật nguy hiểm bị che khuất bởi khối u lành tính này, làm tăng nguy cơ tiên lượng xấu.
Hành trình chẩn đoán phức tạp của bệnh nhân H.
Câu chuyện bắt đầu với bệnh nhân H., 60 tuổi, ở Bình Dương, nhập viện với các triệu chứng như đau bụng, vàng da, mệt mỏi kéo dài. Qua thăm khám ban đầu và các xét nghiệm hình ảnh như siêu âm và chụp cắt lớp vi tính (CT scan), các bác sĩ phát hiện một khối u lớn tại gan, kích thước khoảng 12 cm. Dựa trên các đặc điểm hình ảnh, khối u này được chẩn đoán là u máu gan lành tính – một loại khối u thường gặp, không cần điều trị nếu không gây triệu chứng.
Sau chẩn đoán này, bệnh nhân được theo dõi nhưng tình trạng sức khỏe không cải thiện, thậm chí còn diễn tiến xấu hơn với vàng da ngày càng nặng, đau bụng dữ dội hơn và cơ thể suy kiệt. Do bệnh tình không thuyên giảm, gia đình đã chuyển bệnh nhân H. đến Bệnh viện Gia An 115 tại TP.HCM để tìm kiếm ý kiến chuyên môn sâu hơn.
Những thách thức trong chẩn đoán các khối u gan
U máu gan lành tính là một trong những khối u phổ biến nhất của gan, thường được hình thành từ các mạch máu dị dạng. Trong đa số trường hợp, chúng có đặc điểm hình ảnh rất điển hình trên siêu âm, CT scan hoặc cộng hưởng từ (MRI) với thuốc cản quang, giúp phân biệt rõ ràng với các khối u ác tính. Tuy nhiên, các trường hợp u máu gan lớn, có nhiều ổ hoại tử bên trong, hoặc chảy máu sẽ có hình ảnh không điển hình, gây khó khăn cho việc chẩn đoán chính xác.
Trường hợp của bệnh nhân H. đặc biệt phức tạp bởi khối u máu gan có kích thước rất lớn (12 cm), nằm gần đường mật và đang có dấu hiệu chảy máu bên trong. Chính kích thước và tính chất này đã làm mờ đi một khối u ác tính nhỏ hơn nhiều đang ẩn mình ngay bên cạnh. Các khối u lớn có thể tạo ra hiệu ứng khối, gây chèn ép các cấu trúc lân cận và làm thay đổi hình ảnh của các tổn thương khác.
Một trong những lý do khiến việc chẩn đoán ung thư đường mật bị che lấp là sự tương đồng về triệu chứng ban đầu. Cả u máu gan lớn và ung thư đường mật đều có thể gây đau bụng, vàng da (nếu chèn ép đường mật) và mệt mỏi. Điều này khiến cho việc phân biệt lâm sàng trở nên khó khăn, đòi hỏi sự tinh tế trong việc đánh giá và theo dõi.
Ngoài ra, việc sinh thiết khối u gan được coi là tiêu chuẩn vàng để xác định bản chất của khối u. Tuy nhiên, đối với u máu gan, sinh thiết thường được khuyến cáo hạn chế do nguy cơ chảy máu rất cao, đặc biệt với các khối u lớn. Chính vì vậy, các bác sĩ thường ưu tiên chẩn đoán dựa vào hình ảnh học. Trong bối cảnh một khối u máu gan lớn và có hình ảnh không hoàn toàn điển hình, việc bỏ sót một tổn thương ác tính nhỏ nằm ẩn sâu là một nguy cơ tiềm ẩn.
Phát hiện ung thư đường mật trong gan (ICC)
Tại Bệnh viện Gia An 115, với kinh nghiệm của đội ngũ chuyên gia và sự hỗ trợ của các phương tiện chẩn đoán hình ảnh hiện đại hơn, bệnh nhân H. đã được thực hiện chụp cộng hưởng từ (MRI) với thuốc cản quang chuyên biệt cho gan mật. Kỹ thuật này có độ nhạy và độ đặc hiệu cao hơn trong việc đánh giá các tổn thương gan, đặc biệt là các tổn thương nhỏ hoặc nằm gần đường mật.
Kết quả MRI đã mang lại một phát hiện quan trọng: ngoài khối u máu gan lớn, còn có một khối u nhỏ khác, kích thước chỉ khoảng 0.7-1 cm, nằm lấp vào đường mật và bị khối u máu gan che khuất. Khối u nhỏ này có những đặc điểm hình ảnh gợi ý mạnh đến một tổn thương ác tính. Trước tình huống phức tạp này, các bác sĩ đã quyết định thực hiện sinh thiết dưới hướng dẫn của hình ảnh để xác định bản chất của khối u nhỏ nghi ngờ.
Kết quả giải phẫu bệnh từ mẫu sinh thiết đã xác nhận chẩn đoán ung thư đường mật trong gan (ICC). Đây là một loại ung thư gan rất nguy hiểm, có tính chất xâm lấn mạnh và tiên lượng thường kém do thường được phát hiện ở giai đoạn muộn. Việc khối u ác tính này bị che lấp bởi khối u máu gan lành tính đã làm chậm trễ quá trình chẩn đoán, khiến cho việc điều trị trở nên cấp bách và phức tạp hơn.
Điều trị và tiên lượng ung thư đường mật
Sau khi có chẩn đoán xác định là ung thư đường mật trong gan, bệnh nhân H. đã được chỉ định phẫu thuật cấp cứu. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Công Duy Long, chuyên gia đầu ngành về phẫu thuật gan mật, trực tiếp thực hiện ca mổ. Ca phẫu thuật bao gồm cắt bỏ một phần gan (phân thùy gan), cắt bỏ đoạn đường mật có khối u, và nạo vét hạch bạch huyết vùng để đảm bảo loại bỏ tối đa các tế bào ung thư.
Ung thư đường mật trong gan là một trong những loại ung thư tiêu hóa có tiên lượng xấu nhất. Tỷ lệ sống sót sau 5 năm của bệnh nhân ICC thường thấp, đặc biệt nếu bệnh được chẩn đoán ở giai đoạn muộn hoặc đã có di căn. Lý do chính là ICC thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu, và khi triệu chứng xuất hiện (như vàng da, đau bụng), bệnh thường đã tiến triển. Hơn nữa, vị trí khối u sâu trong gan và gần các mạch máu, đường mật phức tạp cũng làm cho việc phẫu thuật trở nên khó khăn và đòi hỏi kỹ thuật cao.
Trường hợp của bệnh nhân H. cho thấy rõ tầm quan trọng của việc phát hiện sớm. Mặc dù khối u ác tính đã bị che lấp, việc chẩn đoán kịp thời tại Gia An 115 đã mở ra cơ hội điều trị bằng phẫu thuật triệt căn, dù bệnh đã ở giai đoạn không còn quá sớm.
Bài học và khuyến nghị từ chuyên gia
Trường hợp của bệnh nhân H. là một lời nhắc nhở quan trọng đối với cả bác sĩ và cộng đồng về sự phức tạp của các bệnh lý gan mật. Các chuyên gia y tế nhấn mạnh một số điểm cốt lõi cần được lưu tâm.
Đầu tiên, không nên chủ quan với các khối u gan lành tính. Mặc dù u máu gan phần lớn là lành tính và không gây nguy hiểm, nhưng với các khối u lớn, có đặc điểm không điển hình, hoặc khi bệnh nhân bắt đầu có các triệu chứng mới xuất hiện hoặc triệu chứng cũ trở nặng, cần phải theo dõi sát sao và đánh giá kỹ lưỡng hơn. Sự thay đổi trong triệu chứng hoặc kích thước khối u cần được coi là dấu hiệu cảnh báo.
Thứ hai, tầm quan trọng của chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu là không thể phủ nhận. Các kỹ thuật hình ảnh tiên tiến như MRI với thuốc cản quang chuyên biệt cho gan mật đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc phát hiện và phân biệt các tổn thương gan, đặc biệt là khi có nghi ngờ về các bệnh lý ác tính tiềm ẩn. Việc đọc và phân tích kết quả hình ảnh cần được thực hiện bởi các chuyên gia có kinh nghiệm sâu rộng để tránh bỏ sót các tổn thương nhỏ hoặc bị che lấp.
Thứ ba, các bác sĩ không nên ngại thực hiện sinh thiết trong trường hợp cần thiết, mặc dù phải cân nhắc kỹ lưỡng. Mặc dù sinh thiết u máu gan có nguy cơ chảy máu cao, nhưng trong những trường hợp chẩn đoán hình ảnh không rõ ràng, có các yếu tố nghi ngờ ác tính cao, hoặc triệu chứng lâm sàng không phù hợp với chẩn đoán lành tính, sinh thiết vẫn là phương pháp cần thiết và tối ưu để đưa ra chẩn đoán chính xác. Việc cân bằng giữa lợi ích chẩn đoán và rủi ro thủ thuật là yếu tố then chốt.
Thứ tư, việc tiếp cận đa chuyên khoa là rất quan trọng đối với các bệnh lý gan mật phức tạp. Việc chẩn đoán và điều trị cần có sự phối hợp của nhiều chuyên khoa khác nhau như tiêu hóa, chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh, ngoại khoa và ung bướu để có cái nhìn toàn diện và đưa ra quyết định tối ưu nhất cho bệnh nhân, đảm bảo không bỏ sót thông tin và có phương án điều trị toàn diện.
Cuối cùng, việc nâng cao nhận thức về ung thư đường mật là một điều cần thiết trong cộng đồng. Ung thư đường mật là một bệnh lý nguy hiểm, thường có tiên lượng xấu do khó phát hiện sớm. Việc nắm rõ các yếu tố nguy cơ, nhận biết sớm các triệu chứng như vàng da, đau bụng không rõ nguyên nhân, mệt mỏi, sụt cân và tầm quan trọng của việc thăm khám định kỳ, đặc biệt ở những người có nguy cơ cao (ví dụ, tiền sử viêm đường mật, sỏi đường mật mạn tính, xơ gan), là rất cần thiết để phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm nhất có thể.
Tóm lại, câu chuyện của bệnh nhân H. là một minh chứng rõ nét cho thấy ranh giới giữa lành tính và ác tính trong y học có thể rất mong manh, đặc biệt là khi các bệnh lý cùng tồn tại và che lấp lẫn nhau. Sự thận trọng, tinh tế trong chẩn đoán và không ngừng tìm kiếm câu trả lời chính xác là chìa khóa để cứu sống bệnh nhân, đặc biệt đối với những bệnh lý hiểm nghèo như ung thư đường mật trong gan.
Nguồn: VnExpress
