Mùa lạnh mang theo những đợt gió hanh khô và nhiệt độ giảm sâu, tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều bệnh lý về da bùng phát hoặc trở nên trầm trọng hơn. Da thường xuyên phải đối mặt với tình trạng mất nước, khô ráp, nứt nẻ, không chỉ gây khó chịu mà còn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng. Việc nhận biết sớm các bệnh da thường gặp và áp dụng các biện pháp chăm sóc, phòng ngừa phù hợp là vô cùng quan trọng để bảo vệ làn da khỏe mạnh trong những tháng giá rét.
Các bệnh da thường gặp trong mùa lạnh
Trong mùa lạnh, làn da thường trở nên nhạy cảm và dễ bị tổn thương do tác động của môi trường. Dưới đây là một số bệnh da phổ biến mà nhiều người có thể mắc phải:
1. Chàm (Eczema)
Chàm là tình trạng viêm da mạn tính gây ngứa dữ dội. Mùa lạnh thường làm khô da, khiến bệnh chàm dễ tái phát và nặng hơn. Các dạng chàm phổ biến trong mùa lạnh bao gồm:
- Viêm da cơ địa: Thường gặp ở trẻ em, liên quan đến yếu tố di truyền. Biểu hiện là da khô, ngứa, nổi mẩn đỏ, đặc biệt ở các nếp gấp.
- Chàm khô (chàm thiếu mỡ): Phổ biến ở người lớn tuổi, do da thiếu lipid và độ ẩm. Da khô, bong vảy, có thể nứt nẻ, gây ngứa.
- Chàm đồng tiền: Biểu hiện là các mảng da hình tròn hoặc bầu dục, ngứa dữ dội, thường xuất hiện ở tay, chân.
2. Mề đay cấp tính
Mề đay cấp tính là phản ứng da đột ngột với các vết sẩn phù, ngứa. Trong mùa lạnh, mề đay có thể xuất hiện do tiếp xúc trực tiếp với không khí lạnh, thay đổi nhiệt độ đột ngột, hoặc do các yếu tố như thực phẩm, thuốc, căng thẳng. Các nốt mề đay thường biến mất sau vài giờ nhưng có thể tái phát liên tục.
3. Viêm da dầu (Viêm da tiết bã)
Bệnh này ảnh hưởng đến các vùng da có nhiều tuyến bã nhờn như da đầu, mặt, ngực, lưng. Trong mùa lạnh, việc chăm sóc da không đúng cách hoặc thay đổi nội tiết tố có thể làm bệnh bùng phát. Biểu hiện là da có vảy nhờn màu vàng, đỏ, ngứa, có thể gây rụng tóc ở vùng da đầu bị ảnh hưởng.
4. Khô da và nứt nẻ
Đây là tình trạng phổ biến nhất trong mùa lạnh do độ ẩm không khí thấp, gió hanh và thói quen tắm nước nóng. Da mất đi lớp dầu tự nhiên, trở nên khô ráp, sần sùi, bong tróc và ngứa. Tình trạng nặng hơn có thể dẫn đến nứt nẻ sâu, đặc biệt ở bàn tay, gót chân, gây đau đớn và dễ nhiễm trùng.
5. Cước
Cước là phản ứng viêm bất thường của mạch máu nhỏ trên da khi tiếp xúc với lạnh kéo dài nhưng không quá mức đóng băng. Thường gặp ở ngón tay, ngón chân, tai, mũi. Da bị cước sưng đỏ, ngứa, cảm giác nóng rát, châm chích và đau. Trong một số trường hợp nặng, có thể xuất hiện mụn nước hoặc loét.
6. Vảy nến
Vảy nến là bệnh lý viêm da mạn tính do rối loạn chu kỳ sản xuất tế bào da. Mùa lạnh thường làm các triệu chứng của bệnh vảy nến trở nên tồi tệ hơn. Da khô và thiếu độ ẩm khiến các mảng vảy nến dày, đỏ và bong tróc nhiều hơn, gây ngứa ngáy và khó chịu đáng kể cho người bệnh.
7. Nấm da
Mặc dù thường liên quan đến môi trường ẩm ướt, nấm da vẫn có thể phát triển mạnh trong mùa lạnh nếu vệ sinh cá nhân không đảm bảo, mặc quần áo ẩm hoặc quá chật, tạo môi trường ấm ẩm cục bộ. Các loại nấm da phổ biến như nấm hắc lào, lang ben, nấm kẽ chân có thể gây ngứa, nổi mẩn đỏ và bong vảy.
Lưu ý chăm sóc da trong mùa lạnh
Để bảo vệ làn da khỏi các tác động tiêu cực của mùa lạnh, việc chủ động chăm sóc và phòng ngừa là rất cần thiết:
1. Dưỡng ẩm đầy đủ và thường xuyên
Đây là nguyên tắc vàng trong chăm sóc da mùa lạnh. Sử dụng kem dưỡng ẩm dạng kem, sáp hoặc dầu có khả năng cấp ẩm sâu và tạo hàng rào bảo vệ da. Nên thoa kem dưỡng ẩm ngay sau khi tắm, khi da còn ẩm để khóa độ ẩm. Thoa lại nhiều lần trong ngày, đặc biệt là sau khi rửa tay hoặc khi cảm thấy da khô.
2. Vệ sinh da đúng cách
Tắm nhanh bằng nước ấm, tránh nước quá nóng và thời gian tắm kéo dài, vì nước nóng có thể làm mất đi lớp dầu tự nhiên của da. Sử dụng sữa tắm hoặc xà phòng dịu nhẹ, không chứa xà phòng mạnh, không mùi hoặc ít mùi để tránh kích ứng da. Sau khi tắm, thấm khô da nhẹ nhàng bằng khăn mềm, không chà xát mạnh.
3. Giữ ấm cơ thể và bảo vệ da
Mặc đủ quần áo ấm, đặc biệt khi ra ngoài trời. Sử dụng găng tay, tất, khăn quàng cổ để bảo vệ những vùng da dễ bị ảnh hưởng bởi lạnh như tay, chân, cổ. Tránh tiếp xúc trực tiếp với gió lạnh và không khí khô hanh trong thời gian dài. Khi ở trong nhà, có thể sử dụng máy tạo độ ẩm để duy trì độ ẩm lý tưởng trong không khí.
4. Chế độ ăn uống và sinh hoạt khoa học
Uống đủ nước mỗi ngày để cung cấp độ ẩm cho cơ thể từ bên trong. Bổ sung các thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất, đặc biệt là vitamin A, C, E và các axit béo omega-3 có trong cá hồi, quả bơ, các loại hạt để nuôi dưỡng làn da khỏe mạnh. Hạn chế đồ uống có cồn, caffeine và các thực phẩm cay nóng vì chúng có thể làm da mất nước.
5. Không tự ý điều trị, thăm khám bác sĩ khi cần
Nếu da xuất hiện các triệu chứng bất thường như ngứa dữ dội, mẩn đỏ kéo dài, nứt nẻ chảy máu, hoặc các vấn đề về da không cải thiện dù đã áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà, cần đến thăm khám bác sĩ da liễu. Bác sĩ sẽ chẩn đoán chính xác tình trạng bệnh và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp, tránh các biến chứng không mong muốn do tự ý điều trị hoặc sử dụng thuốc sai cách.
Nguồn: VTV
