Mỡ bò, một loại chất béo từng bị loại bỏ khỏi chế độ ăn uống do lo ngại về hàm lượng chất béo bão hòa, đang dần quay trở lại và được nhắc đến trong một số hướng dẫn chế độ ăn kiêng mới của người Mỹ, bao gồm cả Chế độ ăn uống DASH. Sự trở lại này không phải không có lý do, khi các chuyên gia dinh dưỡng bắt đầu xem xét lại vai trò của mỡ bò trong việc cung cấp hương vị, tăng tính ngon miệng cho bữa ăn và bổ sung một số dưỡng chất nhất định. Tuy nhiên, việc sử dụng mỡ bò vẫn cần được cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo cân bằng dinh dưỡng và sức khỏe tim mạch.
Mỡ bò là gì và thành phần dinh dưỡng
Mỡ bò là chất béo rắn được tách ra từ thịt bò, chủ yếu chứa chất béo bão hòa. Trong lịch sử, mỡ bò đã từng là một thành phần nấu ăn phổ biến trong nhiều nền văn hóa, được sử dụng để chiên, xào, nướng và làm bánh. Tuy nhiên, trong những thập kỷ gần đây, do sự phổ biến của các loại dầu thực vật và những lo ngại về tác động của chất béo bão hòa đối với sức khỏe tim mạch, mỡ bò đã dần bị thay thế.
Về mặt dinh dưỡng, một muỗng canh (khoảng 13g) mỡ bò cung cấp khoảng 115 calo và 13g chất béo. Trong đó, có khoảng 7g chất béo bão hòa, 5g chất béo không bão hòa đơn và 0.5g chất béo không bão hòa đa. Mỡ bò không chứa carbohydrate, protein hay cholesterol. Điều đáng chú ý là mỡ bò cũng chứa một lượng nhỏ các vitamin quan trọng như vitamin D, E, K và choline.
Lý do mỡ bò xuất hiện trong hướng dẫn chế độ ăn uống mới
Sự xuất hiện trở lại của mỡ bò trong các hướng dẫn chế độ ăn uống mới, đặc biệt là chế độ ăn DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) của Mỹ, không phải là một sự khuyến khích sử dụng tùy tiện mà là một sự nhìn nhận về vai trò của nó như một “chất béo rắn” có thể mang lại lợi ích về hương vị và hiệu quả nấu nướng.
- Hương vị và sự ngon miệng: Mỡ bò mang lại hương vị umami đậm đà, béo ngậy cho món ăn mà nhiều loại dầu thực vật không có được. Trong bối cảnh các chế độ ăn kiêng thường bị cho là nhạt nhẽo, việc sử dụng một lượng nhỏ mỡ bò có thể giúp tăng cường hương vị, làm cho món ăn hấp dẫn hơn, từ đó khuyến khích người ăn tuân thủ chế độ ăn uống lành mạnh hơn. Đây là một yếu tố quan trọng mà chế độ DASH đang hướng tới.
- Điểm bốc khói cao: Mỡ bò có điểm bốc khói khá cao (khoảng 200°C), giúp nó ổn định hơn khi nấu ở nhiệt độ cao so với nhiều loại dầu thực vật khác. Điều này làm cho mỡ bò trở thành lựa chọn phù hợp cho các phương pháp nấu ăn như chiên, xào mà không dễ bị phân hủy thành các hợp chất có hại.
- Giá cả phải chăng: Trong một số trường hợp, mỡ bò có thể là một lựa chọn kinh tế hơn so với bơ hoặc một số loại dầu ăn đặc biệt khác.
Lợi ích sức khỏe tiềm năng và những lưu ý quan trọng
Mặc dù hàm lượng chất béo bão hòa cao là mối quan tâm chính, mỡ bò vẫn cung cấp một số dưỡng chất có lợi cho sức khỏe:
- Axit Linoleic Liên Hợp (CLA): Mỡ bò, đặc biệt là từ bò ăn cỏ, là một nguồn giàu CLA. CLA là một loại axit béo có khả năng chống viêm, hỗ trợ giảm mỡ cơ thể và cải thiện sức khỏe tim mạch.
- Vitamin D: Mỡ bò tự nhiên chứa vitamin D, một loại vitamin quan trọng cho sức khỏe xương, hệ miễn dịch và nhiều chức năng cơ thể khác. Hàm lượng vitamin D có thể cao hơn đáng kể trong mỡ bò từ bò được chăn thả tự nhiên.
- Choline: Đây là một dưỡng chất thiết yếu cho chức năng gan, phát triển não bộ và quá trình chuyển hóa chất béo.
- Vitamin E: Một chất chống oxy hóa mạnh mẽ giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do các gốc tự do.
- Vitamin K2: Đặc biệt có nhiều trong mỡ bò từ bò ăn cỏ, vitamin K2 đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa canxi, giúp xương chắc khỏe và ngăn ngừa vôi hóa mạch máu, từ đó hỗ trợ sức khỏe tim mạch.
Tuy nhiên, các chuyên gia sức khỏe vẫn nhấn mạnh những lưu ý quan trọng khi tiêu thụ mỡ bò:
- Hàm lượng chất béo bão hòa: Đây vẫn là điểm cần chú ý. Một muỗng canh mỡ bò chứa 7g chất béo bão hòa, chiếm khoảng 35% giá trị khuyến nghị hàng ngày của một người trưởng thành. Tiêu thụ quá nhiều chất béo bão hòa có thể làm tăng mức cholesterol LDL (“xấu”), từ đó tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) khuyến nghị hạn chế lượng chất béo bão hòa dưới 5-6% tổng lượng calo hàng ngày.
- Chất lượng mỡ bò: Giá trị dinh dưỡng của mỡ bò có thể khác nhau tùy thuộc vào nguồn gốc của động vật. Mỡ bò từ bò ăn cỏ thường được coi là có lợi hơn, với hàm lượng CLA, vitamin K2 và axit béo omega-3 cao hơn so với mỡ bò từ bò được nuôi bằng ngũ cốc trong các trang trại công nghiệp.
Nhìn chung, mỡ bò không phải là “siêu thực phẩm” thần kỳ, cũng không phải là chất độc hại cần tránh hoàn toàn. Nó có thể là một phần của chế độ ăn uống cân bằng và lành mạnh, miễn là được sử dụng một cách điều độ và trong bối cảnh tổng thể của một chế độ ăn giàu rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc. Điều quan trọng là phải nhận thức được hàm lượng chất béo bão hòa của nó và cân bằng lượng chất béo này với các loại chất béo không bão hòa có lợi khác như dầu ô liu, dầu hạt cải, bơ, các loại hạt và cá béo.
Việc lựa chọn mỡ bò từ bò ăn cỏ có thể mang lại lợi ích dinh dưỡng tốt hơn. Quyết định cuối cùng về việc có nên đưa mỡ bò vào chế độ ăn uống hay không nên dựa trên sự cân nhắc cá nhân về sức khỏe, mục tiêu ăn uống và lời khuyên từ chuyên gia dinh dưỡng, đồng thời luôn ưu tiên sự đa dạng và cân bằng trong chế độ ăn hàng ngày.
Nguồn: Sức Khỏe & Đời Sống
