Ung thư hắc tố dưới móng (subungual melanoma) là một dạng ung thư da hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm, thường khởi phát từ các tế bào sản xuất sắc tố melanin dưới móng tay hoặc móng chân. Mặc dù chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng số các loại ung thư hắc tố, bệnh này có xu hướng được chẩn đoán muộn do các dấu hiệu ban đầu dễ bị nhầm lẫn với các tình trạng lành tính khác như nấm móng, tụ máu dưới móng do chấn thương hoặc các vệt sắc tố thông thường. Việc nhận biết sớm các triệu chứng và tìm kiếm sự thăm khám kịp thời từ chuyên gia là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả điều trị và tiên lượng bệnh.
Thực trạng và những trường hợp đáng lưu ý
Thực tế cho thấy, nhiều người bệnh đã bỏ lỡ “thời điểm vàng” để điều trị ung thư hắc tố dưới móng do chủ quan hoặc bị chẩn đoán sai. Một trường hợp điển hình được các bác sĩ chia sẻ là một phụ nữ 52 tuổi ở Hà Nội, người đã sống chung với vệt nâu đen ở ngón chân cái suốt nhiều năm. Ban đầu, vệt này được cho là nấm móng và đã được điều trị bằng nhiều loại thuốc nhưng không thuyên giảm. Về sau, vệt sắc tố ngày càng rộng, gây đau và loét, khi thăm khám tại Bệnh viện Thu Cúc, kết quả sinh thiết cho thấy đó là ung thư hắc tố giai đoạn IIB. Bệnh nhân buộc phải cắt cụt ngón chân và đối mặt với nguy cơ tái phát, di căn cao.
Ngược lại, việc phát hiện sớm mang lại cơ hội chữa khỏi cao hơn đáng kể. Một bệnh nhân nam 30 tuổi tại TP HCM đã chủ động đến khám khi phát hiện một đường nâu trên ngón chân cái được hai tháng. Nhờ sự cảnh giác và thăm khám chuyên khoa kịp thời, kết quả sinh thiết xác định đây là ung thư hắc tố giai đoạn IA, rất sớm. Khối u đã được loại bỏ hoàn toàn bằng phẫu thuật cắt bỏ rộng và bệnh nhân có tiên lượng tốt.
Dấu hiệu nhận biết ung thư dưới móng
Theo Tiến sĩ, Bác sĩ Trương Xuân Tuấn, Phó Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Hệ thống Y tế Thu Cúc, ung thư hắc tố dưới móng chiếm khoảng 0,7-3% các trường hợp ung thư hắc tố da, và thường được chẩn đoán muộn, ảnh hưởng xấu đến tiên lượng. Bệnh phổ biến hơn ở người từ 50-70 tuổi, đặc biệt là ở ngón cái của bàn tay và bàn chân, và ở những người có màu da sẫm.
Các dấu hiệu cảnh báo ung thư hắc tố dưới móng mà mọi người cần lưu ý bao gồm:
- Vệt sắc tố sẫm màu dưới móng: Xuất hiện một vệt màu nâu, đen hoặc xanh đen dưới móng, có thể mới xuất hiện hoặc thay đổi về màu sắc, kích thước. Vệt này có xu hướng rộng dần về phía gốc móng.
- Ranh giới không đều: Vệt sắc tố có đường viền không rõ ràng, màu sắc có thể đậm nhạt không đồng nhất.
- Dấu hiệu Hutchinson: Sắc tố lan rộng từ móng ra vùng da xung quanh móng (quầng móng hoặc nếp gấp bên). Đây là một dấu hiệu đặc trưng và quan trọng để phân biệt với các tình trạng lành tính.
- Biến đổi móng: Móng có thể bị biến dạng, nứt, tách rời khỏi giường móng, hoặc có khối u, loét, chảy máu.
- Đau hoặc ngứa: Dù ít gặp hơn, nhưng đau hoặc ngứa tại vùng móng cũng có thể là dấu hiệu ở giai đoạn muộn hơn.
Các tình trạng khác như nấm móng thường gây dày móng, đổi màu toàn bộ móng hoặc có vệt màu vàng/trắng, nhưng hiếm khi có vệt sắc tố đen đậm hay lan ra da như ung thư hắc tố. Tụ máu dưới móng do chấn thương thường có màu đen/tím do máu đông và sẽ tự hết khi móng mọc dài ra, không lan ra da. Quan trọng là không nên tự chẩn đoán mà cần tìm đến chuyên gia.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ
Mặc dù nguyên nhân chính xác của ung thư hắc tố dưới móng chưa được xác định rõ ràng, một số yếu tố nguy cơ được ghi nhận. Khác với các loại ung thư hắc tố da khác thường liên quan trực tiếp đến việc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, ung thư hắc tố dưới móng ít chịu ảnh hưởng bởi yếu tố này hơn. Tuy nhiên, chấn thương lặp đi lặp lại hoặc chấn thương nặng ở móng có thể là yếu tố kích hoạt. Ngoài ra, tiền sử gia đình có người mắc ung thư hắc tố cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Chẩn đoán và tầm quan trọng của phát hiện sớm
Để chẩn đoán ung thư hắc tố dưới móng, bác sĩ thường bắt đầu bằng việc thăm khám lâm sàng. Tiếp theo, soi da bằng kính chuyên dụng (dermoscopy) có thể giúp nhìn rõ hơn các cấu trúc sắc tố dưới móng. Tuy nhiên, phương pháp chẩn đoán xác định duy nhất là sinh thiết, lấy một mẫu mô nhỏ từ vùng tổn thương để phân tích dưới kính hiển vi.
Việc phát hiện sớm có ý nghĩa sống còn đối với tiên lượng của bệnh nhân. Ung thư hắc tố dưới móng ở giai đoạn sớm (giai đoạn 0 hoặc IA) có tỷ lệ chữa khỏi rất cao, thường chỉ cần phẫu thuật loại bỏ khối u. Ngược lại, khi bệnh đã tiến triển sang giai đoạn muộn hơn (II, III, IV), khối u có thể đã di căn đến các hạch bạch huyết hoặc các cơ quan khác trong cơ thể, khiến việc điều trị trở nên vô cùng khó khăn và tiên lượng xấu.
Khuyến cáo từ chuyên gia
Các chuyên gia y tế khuyến cáo mọi người nên tự kiểm tra móng tay, móng chân định kỳ để phát hiện sớm bất kỳ thay đổi bất thường nào. Nếu phát hiện một vệt sắc tố mới xuất hiện, vệt cũ thay đổi về kích thước, màu sắc, hình dạng, hoặc bất kỳ dấu hiệu loét, chảy máu, đau đớn nào dưới móng hoặc quanh móng, cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa da liễu hoặc ung bướu để được thăm khám. Tránh tự ý điều trị hoặc trì hoãn thăm khám vì sự chậm trễ có thể làm mất đi cơ hội điều trị hiệu quả.
Nguồn: VnExpress
