Trong bối cảnh thời tiết nắng nóng gay gắt kéo dài, việc sử dụng điều hòa nhiệt độ trong phòng cả ngày trở thành một thói quen phổ biến giúp nhiều người đối phó với cái nóng oi bức. Tuy nhiên, câu hỏi về việc liệu thói quen này có gây hại cho sức khỏe hay không, và cách sử dụng điều hòa thế nào để an toàn và hiệu quả, đang được nhiều người quan tâm. Theo chia sẻ của Bác sĩ CKII Nguyễn Thu Hương, Trưởng khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, việc ở trong phòng điều hòa cả ngày không phải lúc nào cũng có hại, mà phụ thuộc vào cách chúng ta sử dụng.
Lợi ích của việc sử dụng điều hòa đúng cách
Bác sĩ Hương nhấn mạnh rằng, điều hòa mang lại nhiều lợi ích thiết thực, đặc biệt trong những ngày nắng nóng đỉnh điểm. Nó giúp giảm nguy cơ sốc nhiệt, say nắng, kiệt sức do nóng, đặc biệt quan trọng với người già, trẻ nhỏ, người có bệnh lý nền. Môi trường mát mẻ còn cải thiện chất lượng giấc ngủ, tăng cường khả năng tập trung và năng suất làm việc, giúp cơ thể duy trì trạng thái thoải mái.
Những rủi ro sức khỏe khi lạm dụng hoặc dùng điều hòa không đúng cách
Mặc dù có nhiều lợi ích, việc sử dụng điều hòa liên tục và không đúng cách có thể dẫn đến một số vấn đề sức khỏe. Các rủi ro chính bao gồm:
- Các vấn đề về hô hấp: Không khí khô trong phòng điều hòa làm khô niêm mạc đường hô hấp trên như mũi, họng, khiến chúng dễ bị tổn thương hơn. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và virus xâm nhập, gây ra các bệnh như viêm mũi, viêm xoang, viêm họng, viêm amidan, viêm phế quản, thậm chí là viêm phổi. Với những người có bệnh nền như hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD), tình trạng này có thể khiến bệnh trầm trọng hơn. Ngoài ra, nếu không được vệ sinh định kỳ, bộ lọc điều hòa có thể tích tụ bụi bẩn, nấm mốc, vi khuẩn, phát tán vào không khí và gây bệnh.
- Khô da và mắt: Độ ẩm thấp trong phòng điều hòa hút ẩm từ da, gây khô da, bong tróc, ngứa ngáy. Mắt cũng dễ bị khô, kích ứng, thậm chí tăng nguy cơ viêm kết mạc.
- Đau nhức xương khớp: Nhiệt độ thấp kéo dài có thể làm các mạch máu co lại, giảm lưu thông máu đến các khớp, dẫn đến tình trạng cứng khớp và đau nhức, đặc biệt là ở những người đã có tiền sử viêm khớp.
- Sốc nhiệt do chênh lệch nhiệt độ: Việc di chuyển đột ngột từ môi trường điều hòa mát lạnh ra ngoài trời nắng nóng hoặc ngược lại có thể gây ra hiện tượng “sốc nhiệt”. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột này làm cơ thể phải điều chỉnh quá nhanh, gây căng thẳng cho hệ tuần hoàn. Điều này đặc biệt nguy hiểm với người cao tuổi, người có bệnh lý tim mạch, có thể dẫn đến chóng mặt, đau đầu, ngất xỉu, thậm chí đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.
- Giảm hoạt động thể chất và tiếp xúc với tự nhiên: Ở trong phòng điều hòa quá lâu khiến cơ thể ít vận động, thiếu tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, dẫn đến thiếu hụt vitamin D, suy giảm miễn dịch. Lối sống ít vận động cũng góp phần làm tăng nguy cơ béo phì, trầm cảm và các vấn đề sức khỏe khác.
Lời khuyên để sử dụng điều hòa an toàn và hiệu quả
Để tận dụng lợi ích của điều hòa mà vẫn bảo vệ sức khỏe, Bác sĩ Hương đưa ra các khuyến nghị sau:
- Duy trì nhiệt độ thích hợp: Nên để nhiệt độ điều hòa ở mức 25-28 độ C. Mức chênh lệch nhiệt độ giữa trong phòng và ngoài trời không nên quá 7-8 độ C để cơ thể dễ thích nghi.
- Tăng cường độ ẩm: Sử dụng máy tạo độ ẩm, đặt chậu nước hoặc khăn ẩm trong phòng để đối phó với không khí khô.
- Bổ sung đủ nước: Uống đủ 2-2.5 lít nước mỗi ngày để bù đắp lượng nước bị mất do không khí khô, giữ cho cơ thể và niêm mạc luôn đủ ẩm.
- Thông thoáng phòng định kỳ: Cứ sau 3-4 giờ sử dụng, nên tắt điều hòa và mở cửa sổ khoảng 10-15 phút để không khí trong phòng được lưu thông, loại bỏ không khí tù đọng và cung cấp khí tươi.
- Vệ sinh điều hòa thường xuyên: Làm sạch lưới lọc điều hòa 1-2 tuần một lần tại nhà. Nên bảo dưỡng định kỳ 3-6 tháng một lần bởi các chuyên gia để đảm bảo máy hoạt động hiệu quả và sạch sẽ.
- Chăm sóc da và mắt: Sử dụng kem dưỡng ẩm, xịt khoáng cho da và nhỏ nước muối sinh lý hoặc thuốc nhỏ mắt chuyên dụng để giữ ẩm cho mắt.
- Nghỉ ngơi ngoài phòng điều hòa: Cứ sau 2-3 giờ, nên ra khỏi phòng điều hòa khoảng 15-20 phút để cơ thể làm quen với nhiệt độ bên ngoài và hít thở không khí tự nhiên.
- Điều chỉnh trước khi ra vào: Trước khi ra ngoài, nên tắt hoặc tăng nhiệt độ điều hòa lên mức gần với nhiệt độ bên ngoài và ngồi khoảng 5-10 phút để cơ thể thích nghi. Tương tự, khi từ ngoài nắng nóng vào, nên lau khô mồ hôi trước khi vào phòng điều hòa.
- Khi ngủ: Không để luồng gió điều hòa thổi thẳng vào đầu, mặt. Nên đắp chăn mỏng và cài đặt chế độ hẹn giờ tắt điều hòa để tránh bị lạnh về đêm.
- Duy trì hoạt động thể chất: Tập thể dục đều đặn và dành thời gian hoạt động ngoài trời vào những thời điểm mát mẻ trong ngày để tăng cường sức đề kháng.
- Chế độ ăn uống: Ăn uống cân bằng, bổ sung nhiều rau xanh, trái cây và thực phẩm giàu vitamin C để tăng cường miễn dịch.
Tóm lại, việc sử dụng điều hòa nhiệt độ trong những ngày nắng nóng là cần thiết và có lợi, nhưng để đảm bảo sức khỏe, người dùng cần lưu ý các nguyên tắc sử dụng đúng cách, khoa học. Điều này giúp tận dụng tối đa tiện ích của thiết bị mà không phải đối mặt với các rủi ro sức khỏe tiềm ẩn.
Nguồn: VnExpress
