Việc bổ sung vitamin C và sắt đồng thời là một thói quen khá phổ biến, nhất là ở những người thiếu máu do thiếu sắt. Tuy nhiên, uống hai vi chất này cùng lúc có thực sự giúp cơ thể hấp thu sắt tốt hơn không, và có nguy cơ nào đi kèm khi sử dụng chung?
Lý do vitamin C thường được dùng cùng sắt
Vitamin C được biết đến như một chất hỗ trợ hấp thu sắt hiệu quả. Vitamin C giúp chuyển đổi sắt từ dạng ferric (Fe3+) sang ferrous (Fe2+), dạng cơ thể dễ hấp thu hơn trong ruột non. Ngoài ra, vitamin C còn giúp duy trì sắt ở dạng tan, ngăn chặn việc hình thành các phức hợp không tan, từ đó tăng khả năng hấp thu sắt vào máu. Vì lý do này, nhiều người được khuyến nghị uống vitamin C cùng lúc với sắt, nhất là với những người đang điều trị thiếu máu thiếu sắt.
Tác dụng của việc kết hợp vitamin C và sắt
Nhiều nghiên cứu cho thấy bổ sung sắt kèm vitamin C giúp tăng hiệu quả hấp thu, đặc biệt với sắt không có nguồn gốc từ động vật (sắt phi heme). Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc vào liều lượng vitamin C và dạng sắt sử dụng. Một số nghiên cứu cho thấy trong khẩu phần ăn bình thường, bổ sung vitamin C không mang lại cải thiện đáng kể trong hấp thu sắt nếu lượng sắt đã đủ.
Do đó, việc uống vitamin C cùng sắt sẽ đặc biệt hiệu quả trong những trường hợp điều trị thiếu máu thiếu sắt hoặc khi chế độ ăn không đảm bảo đủ sắt hấp thu.
Những lưu ý và rủi ro tiềm tàng
Dù mang lại lợi ích, uống vitamin C và sắt cùng lúc vẫn tiềm ẩn một số rủi ro nếu không sử dụng đúng cách. Sắt có thể gây tác dụng phụ như táo bón, buồn nôn, tiêu chảy, nhất là ở liều cao. Khi uống cùng vitamin C, các phản ứng này có thể tăng lên ở một số người do tăng khả năng hấp thu sắt.
Với người có dư thừa sắt hoặc mắc các bệnh lý như nhiễm sắc tố sắt (hemochromatosis), việc tăng hấp thu sắt có thể dẫn đến ngộ độc sắt, gây tổn thương gan, tim hoặc các cơ quan khác. Ngoài ra, nghiên cứu cho thấy liều vitamin C cao kèm sắt có thể ảnh hưởng đến người mắc bệnh sỏi thận hoặc rối loạn chuyển hóa sắt.
Cần lưu ý rằng không phải ai cũng nên uống vitamin C và sắt cùng lúc. Người đang điều trị bệnh lý chuyên biệt cần có hướng dẫn từ bác sĩ trước khi bổ sung.
Khuyến nghị sử dụng an toàn
Để tăng hiệu quả và giảm nguy cơ, nên uống sắt và vitamin C vào buổi sáng, lúc bụng đói hoặc trước ăn 1 giờ, và tránh dùng cùng các thực phẩm hoặc thuốc cản trở hấp thu như sữa, cà phê hoặc canxi. Nếu xảy ra tác dụng phụ về tiêu hóa, có thể chia nhỏ liều và cân nhắc uống sau ăn nhẹ.
Liều vitamin C đi kèm thường nằm trong khoảng 200 mg để hỗ trợ hấp thu sắt, không nên sử dụng liều cao kéo dài nếu không có chỉ định y khoa. Với người không điều trị thiếu máu, bổ sung vitamin C thông qua thực phẩm tươi như trái cây họ cam, quýt, ổi là lựa chọn phù hợp và an toàn hơn.
Trong mọi trường hợp, tư vấn y tế trước khi bổ sung kéo dài hoặc sử dụng liều cao là cần thiết để tránh các rủi ro không mong muốn.
Nguồn: Sức khoẻ & Đời sống
