Mắt đỏ là một trong những tình trạng phổ biến, thường gặp ở mọi lứa tuổi, gây ra bởi nhiều nguyên nhân khác nhau. Phần lớn các trường hợp mắt đỏ không nguy hiểm và có thể tự khỏi hoặc được điều trị tại nhà. Tuy nhiên, trong một số tình huống, mắt đỏ có thể là dấu hiệu cảnh báo của các bệnh lý nghiêm trọng hơn, đòi hỏi sự can thiệp y tế kịp thời để bảo vệ thị lực và sức khỏe tổng thể.
Bài viết này tóm tắt các nguyên nhân chính gây mắt đỏ, từ những tình trạng lành tính cho đến các bệnh lý cần được chú ý, cùng với những dấu hiệu cảnh báo cần đi khám bác sĩ.
Các nguyên nhân phổ biến gây mắt đỏ
Mắt đỏ thường xuất phát từ những nguyên nhân quen thuộc và ít nghiêm trọng, bao gồm:
Viêm kết mạc
Viêm kết mạc, hay còn gọi là đau mắt đỏ, là tình trạng viêm lớp màng mỏng bao phủ lòng trắng mắt và bên trong mi mắt. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây mắt đỏ và có thể do virus, vi khuẩn hoặc dị ứng. Viêm kết mạc do virus thường nhẹ, lây lan nhanh nhưng có thể tự khỏi. Viêm kết mạc do vi khuẩn thường gây tiết dịch mủ và cần điều trị bằng kháng sinh. Viêm kết mạc dị ứng thường đi kèm ngứa mắt dữ dội, chảy nước mắt và không lây nhiễm. Các triệu chứng khác bao gồm cảm giác cộm, rát, sưng mí mắt và nhạy cảm với ánh sáng.
Khô mắt
Khô mắt xảy ra khi mắt không sản xuất đủ nước mắt hoặc nước mắt bay hơi quá nhanh, không thể giữ ẩm cho bề mặt nhãn cầu. Các yếu tố như môi trường khô, tuổi tác, việc sử dụng một số loại thuốc, hoặc các bệnh lý tự miễn có thể góp phần gây khô mắt. Người bệnh thường cảm thấy rát, ngứa, cộm, đôi khi chảy nước mắt phản xạ và nhìn mờ thoáng qua. Điều trị thường bao gồm sử dụng nước mắt nhân tạo và điều chỉnh lối sống.
Dị ứng
Mắt đỏ do dị ứng là phản ứng của cơ thể khi tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng như phấn hoa, bụi, lông thú cưng hoặc một số mỹ phẩm. Ngoài mắt đỏ, người bệnh thường bị ngứa, chảy nước mắt nhiều và sưng mí mắt. Việc tránh tiếp xúc với dị nguyên và sử dụng thuốc nhỏ mắt kháng histamin có thể giúp kiểm soát triệu chứng.
Xuất huyết dưới kết mạc
Tình trạng này xảy ra khi một mạch máu nhỏ dưới kết mạc bị vỡ, làm cho một vùng của lòng trắng mắt chuyển sang màu đỏ tươi. Mặc dù trông đáng sợ, xuất huyết dưới kết mạc thường không đau và không ảnh hưởng đến thị lực, thường là lành tính. Nguyên nhân có thể là do ho, hắt hơi mạnh, rặn, hoặc chấn thương nhẹ ở mắt. Tình trạng này thường tự khỏi trong vòng vài tuần khi máu được cơ thể hấp thụ.
Các bệnh lý nghiêm trọng cần cảnh giác
Mắt đỏ cũng có thể là dấu hiệu của các bệnh lý cần được thăm khám và điều trị kịp thời để tránh những biến chứng nguy hiểm cho thị lực:
Viêm giác mạc
Viêm giác mạc là tình trạng viêm nhiễm hoặc tổn thương ở giác mạc, lớp trong suốt bao phủ con ngươi. Đây là bệnh lý nghiêm trọng có thể gây mất thị lực vĩnh viễn nếu không được điều trị. Các nguyên nhân phổ biến bao gồm nhiễm trùng (vi khuẩn, virus, nấm), đeo kính áp tròng không đúng cách, chấn thương mắt hoặc khô mắt nặng. Triệu chứng thường bao gồm mắt đỏ dữ dội, đau nhức, nhìn mờ, nhạy cảm ánh sáng và chảy nước mắt.
Glôcôm cấp tính (Thiên đầu thống cấp)
Glôcôm cấp là một trường hợp cấp cứu nhãn khoa, xảy ra khi áp lực trong mắt tăng đột ngột và nhanh chóng, gây tổn thương dây thần kinh thị giác. Bệnh nhân có thể trải qua cơn đau nhức dữ dội ở mắt và đầu, nhìn mờ, buồn nôn và nôn. Việc điều trị khẩn cấp là cần thiết để tránh mất thị lực vĩnh viễn.
Viêm màng bồ đào
Viêm màng bồ đào là tình trạng viêm lớp giữa của mắt, bao gồm mống mắt, thể mi và hắc mạc. Nguyên nhân có thể là do bệnh tự miễn hoặc nhiễm trùng. Các triệu chứng bao gồm mắt đỏ, đau nhức, nhìn mờ, nhạy cảm ánh sáng và xuất hiện các đốm đen trôi nổi (ruồi bay). Điều trị sớm là quan trọng để ngăn ngừa biến chứng như glôcôm, đục thủy tinh thể hoặc bong võng mạc.
Viêm củng mạc
Viêm củng mạc là tình trạng viêm lớp ngoài cùng của nhãn cầu (lòng trắng), thường liên quan đến các bệnh lý tự miễn toàn thân như viêm khớp dạng thấp. Triệu chứng đặc trưng là đau nhức dữ dội, đỏ mắt nghiêm trọng và nhạy cảm ánh sáng, đôi khi kèm theo giảm thị lực. Đây là một bệnh lý cần được chẩn đoán và điều trị bởi chuyên gia.
U mắt
Mặc dù hiếm gặp, mắt đỏ kéo dài và không rõ nguyên nhân cũng có thể là một dấu hiệu của u mắt, cả lành tính và ác tính. Các triệu chứng khác có thể bao gồm đau, nhìn mờ, lồi mắt hoặc sụp mí, tùy thuộc vào vị trí và loại khối u. Việc thăm khám chuyên khoa là cần thiết để loại trừ hoặc chẩn đoán sớm.
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Mặc dù đa số các trường hợp mắt đỏ là lành tính, bạn nên tìm kiếm sự chăm sóc y tế nếu gặp bất kỳ triệu chứng nào sau đây:
- Đau mắt dữ dội, đột ngột, hoặc đau kéo dài.
- Thay đổi thị lực, chẳng hạn như nhìn mờ, nhìn đôi hoặc mất một phần thị trường.
- Nhạy cảm ánh sáng nghiêm trọng.
- Sưng mắt hoặc lồi mắt.
- Mắt có ghèn hoặc dịch tiết bất thường.
- Mắt đỏ kèm theo các triệu chứng toàn thân như sốt, ớn lạnh, đau đầu hoặc buồn nôn.
- Bạn đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch hoặc có tiền sử mắc các bệnh lý về mắt.
- Tình trạng mắt đỏ không cải thiện sau vài ngày điều trị tại nhà.
Việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo và thăm khám bác sĩ chuyên khoa mắt là chìa khóa để chẩn đoán chính xác, điều trị kịp thời và bảo vệ sức khỏe đôi mắt.
Nguồn: VnExpress
