Việc tim đập nhanh sau khi uống rượu bia là một hiện tượng phổ biến mà nhiều người gặp phải. Đây không chỉ là cảm giác khó chịu nhất thời mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với sức khỏe tim mạch, đặc biệt ở những người có bệnh nền. Bài viết này sẽ đi sâu vào các cơ chế sinh lý phức tạp giải thích tại sao rượu bia lại ảnh hưởng đến nhịp tim và các khuyến nghị để bảo vệ trái tim.
Cơ chế gây tim đập nhanh
Rượu bia tác động lên hệ tim mạch thông qua nhiều con đường khác nhau, gây ra tình trạng tim đập nhanh. Một trong những cơ chế chính là sự kích thích hệ thần kinh giao cảm. Khi rượu đi vào cơ thể, nó thúc đẩy giải phóng các hormone căng thẳng như adrenaline và noradrenaline. Các hormone này có tác dụng trực tiếp làm tăng nhịp tim, tăng cường lực co bóp của cơ tim và khiến tim phải làm việc nhiều hơn. Mức độ kích thích này thường tỷ lệ thuận với lượng rượu được tiêu thụ.
Thêm vào đó, rượu có khả năng gây giãn mạch máu ngoại vi. Sự giãn nở này dẫn đến giảm huyết áp toàn thân. Để duy trì đủ lưu lượng máu cung cấp cho các cơ quan, tim sẽ phản ứng bằng cách tăng nhịp đập, bù đắp cho sự sụt giảm huyết áp. Đây là một cơ chế tự bảo vệ của cơ thể, nhưng nếu kéo dài hoặc quá mức có thể gây căng thẳng cho tim.
Rượu cũng là một chất lợi tiểu mạnh, khiến cơ thể mất nước nhanh chóng. Tình trạng mất nước làm giảm thể tích máu trong cơ thể, buộc tim phải tăng cường bơm máu để đảm bảo lưu thông. Đồng thời, mất nước nghiêm trọng có thể dẫn đến rối loạn cân bằng điện giải, đặc biệt là nồng độ kali và magie, những khoáng chất thiết yếu cho hoạt động điện của tim. Sự mất cân bằng này có thể gây ra các rối loạn nhịp tim.
Một sản phẩm chuyển hóa của rượu là acetaldehyde cũng đóng vai trò quan trọng. Acetaldehyde là một chất độc, không chỉ gây hại cho gan mà còn có tác động trực tiếp lên tế bào cơ tim, ảnh hưởng đến chức năng co bóp và dẫn truyền điện tim. Ngay cả rượu ethanol nguyên chất cũng đã được chứng minh là có độc tính trực tiếp với cơ tim, làm suy yếu khả năng hoạt động của tim theo thời gian. Đây là cơ sở của bệnh cơ tim do rượu, một tình trạng nghiêm trọng thường gặp ở người nghiện rượu mãn tính.
Ngoài ra, rượu bia có thể làm gián đoạn chu kỳ giấc ngủ tự nhiên. Một giấc ngủ không đủ hoặc kém chất lượng sẽ cản trở quá trình phục hồi của cơ thể, bao gồm cả tim. Tim không được nghỉ ngơi đầy đủ có thể trở nên nhạy cảm hơn với các yếu tố gây căng thẳng, dẫn đến tim đập nhanh ngay cả khi không uống rượu. Sự kết hợp giữa rượu với các chất kích thích khác như caffeine hoặc nicotine cũng có thể làm tăng cường tác động lên nhịp tim, gây ra phản ứng mạnh mẽ hơn.
Rủi ro và tác động lâu dài
Đối với những người khỏe mạnh, cảm giác tim đập nhanh hoặc hồi hộp sau khi uống rượu bia có thể chỉ là tạm thời và không quá nguy hiểm. Tuy nhiên, ở những người có sẵn các bệnh lý về tim mạch như rối loạn nhịp tim, suy tim, bệnh mạch vành hoặc huyết áp cao, rượu bia có thể trở thành yếu tố kích hoạt các biến cố tim mạch nghiêm trọng.
Một trong những tình trạng đáng chú ý là “hội chứng trái tim ngày lễ” (Holiday Heart Syndrome), đặc trưng bởi sự xuất hiện của rối loạn nhịp tim cấp tính, phổ biến nhất là rung nhĩ, sau khi uống một lượng lớn rượu bia. Tình trạng này có thể xảy ra ngay cả ở những người không có tiền sử bệnh tim trước đó, nhưng đặc biệt nguy hiểm cho người đã có bệnh nền.
Việc tiêu thụ rượu bia mãn tính và quá mức là nguyên nhân hàng đầu gây ra bệnh cơ tim do rượu (alcoholic cardiomyopathy). Đây là tình trạng cơ tim bị suy yếu và giãn nở, dẫn đến suy tim. Rượu bia cũng được chứng minh là làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch khác như tăng huyết áp, đột quỵ và thậm chí là ngừng tim đột ngột.
Lời khuyên để bảo vệ sức khỏe tim mạch
Để giảm thiểu rủi ro tim đập nhanh và các vấn đề tim mạch liên quan đến rượu bia, các chuyên gia y tế khuyến nghị một số biện pháp sau:
Đầu tiên và quan trọng nhất là hạn chế hoặc tránh hoàn toàn việc tiêu thụ rượu bia, đặc biệt đối với những người có tiền sử bệnh tim hoặc các yếu tố nguy cơ tim mạch. Các nghiên cứu gần đây cho thấy không có một ngưỡng an toàn nào cho việc uống rượu bia đối với sức khỏe tim mạch.
Nếu có uống, hãy uống điều độ và chậm rãi. Xen kẽ uống rượu bia với nước lọc để duy trì đủ nước cho cơ thể, giảm thiểu tình trạng mất nước và rối loạn điện giải. Tránh uống rượu bia khi bụng đói vì điều này có thể đẩy nhanh quá trình hấp thụ rượu vào máu, gây tác động mạnh hơn.
Hạn chế kết hợp rượu bia với các chất kích thích khác như caffeine (trong cà phê, nước tăng lực) hoặc nicotine (trong thuốc lá) vì chúng có thể làm tăng thêm gánh nặng cho tim. Đảm bảo có đủ giấc ngủ chất lượng để tim có thời gian phục hồi và hoạt động ổn định.
Nếu bạn thường xuyên gặp phải tình trạng tim đập nhanh, khó thở, đau tức ngực hoặc bất kỳ triệu chứng bất thường nào khác sau khi uống rượu bia, hãy thăm khám bác sĩ càng sớm càng tốt để được kiểm tra, chẩn đoán và tư vấn phù hợp. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời có thể ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng.
Nguồn: VnExpress
