Chế độ ăn thuần thực vật đang nhận được sự quan tâm nhờ các lợi ích tiềm năng về sức khỏe và kiểm soát cân nặng. Tuy nhiên, giảm cân hiệu quả hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố, không chỉ riêng việc ăn thực vật.
Ăn thuần thực vật là gì?
Chế độ ăn thuần thực vật (whole food plant-based diet) chủ yếu dựa vào thực phẩm có nguồn gốc thực vật như rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt và quả hạch. Chế độ này hạn chế hoặc loại bỏ hoàn toàn thực phẩm nguồn gốc động vật và thực phẩm chế biến sẵn.
Tuy nhiên, không phải tất cả chế độ ăn thực vật đều lành mạnh. Nhiều người vẫn tiêu thụ các sản phẩm thực vật chế biến nhiều như khoai tây chiên, nước ngọt, bánh kẹo chay, làm tăng năng lượng nạp vào và ảnh hưởng đến mục tiêu giảm cân.
Mối liên hệ giữa ăn thực vật và giảm cân
Các nghiên cứu khoa học cho thấy chế độ ăn thuần thực vật có thể hỗ trợ giảm cân nhờ vào nhiều yếu tố. Một trong số đó là mật độ năng lượng thấp – tức là lượng calo trên mỗi gram thực phẩm thấp. Ngoài ra, thực phẩm thực vật giàu chất xơ, giúp tăng cảm giác no và làm chậm quá trình hấp thu năng lượng.
Một nghiên cứu trên tạp chí ‘Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics’ năm 2015 cho thấy người theo chế độ ăn thực vật có xu hướng nhẹ cân hơn và có chỉ số khối cơ thể (BMI) thấp hơn người ăn thịt. Nghiên cứu khác cũng phát hiện nhóm ăn chay giảm cân hiệu quả hơn nhóm tiêu thụ động vật.
Tuy nhiên, chuyên gia lưu ý rằng giảm cân không chỉ phụ thuộc vào chế độ ăn mà còn liên quan đến mức độ hoạt động thể chất, giấc ngủ, yếu tố tâm lý và gen di truyền.
Lợi ích sức khỏe khác của chế độ ăn thuần thực vật
Bên cạnh hỗ trợ giảm cân, ăn thực vật còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, bao gồm cải thiện sức khỏe tim mạch, giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2, huyết áp cao và một số loại ung thư.
Chế độ ăn này chứa nhiều chất chống oxy hóa, chất xơ và vitamin thiết yếu. Việc tăng cường ăn rau củ quả thay cho thịt đỏ và đồ ăn chế biến sẵn đã được chứng minh là giúp cải thiện hồ sơ lipid máu, giảm viêm và ổn định đường huyết.
Những lưu ý khi áp dụng chế độ ăn thuần thực vật
Tuy sở hữu nhiều lợi ích, chế độ ăn thuần thực vật cũng cần được xây dựng hợp lý để tránh thiếu hụt dưỡng chất. Một số vi chất thiết yếu thường thiếu trong chế độ này gồm vitamin B12, sắt, kẽm, canxi và omega-3.
Chuyên gia khuyến cáo người ăn thuần thực vật nên kết hợp đa dạng thực phẩm, ưu tiên thực phẩm nguyên vẹn, ít chế biến. Việc lên kế hoạch bữa ăn hợp lý giúp đảm bảo cung cấp đầy đủ dinh dưỡng và hỗ trợ giảm cân hiệu quả.
Ngoài ra, không nên lạm dụng thực phẩm thuần chay chế biến sẵn vì có thể chứa đường, muối và chất béo bão hòa cao. Việc đọc kỹ nhãn thực phẩm và kiểm soát khẩu phần là yếu tố quan trọng trong quá trình giảm cân.
Cuối cùng, chế độ ăn chỉ là một phần của lối sống lành mạnh. Việc vận động thể chất đều đặn, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì cân nặng và sức khỏe nói chung.
Nguồn: VnExpress
