Bữa sáng được xem là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày, cung cấp năng lượng và dưỡng chất cần thiết để cơ thể khởi đầu một ngày mới hiệu quả. Tuy nhiên, nhiều người lại vô tình hoặc cố ý duy trì những thói quen ăn sáng không lành mạnh, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe về lâu dài. Bài viết này tổng hợp 6 thói quen ăn sáng phổ biến có thể gây hại cho cơ thể và những lời khuyên để cải thiện.
Ăn sáng sau 8h30 sáng
Nhiều người có thói quen ăn sáng muộn, đặc biệt là vào những ngày cuối tuần hoặc do lịch trình bận rộn. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, thời điểm lý tưởng nhất để ăn sáng là từ 7 giờ đến 8 giờ sáng. Đây là lúc hệ tiêu hóa đã sẵn sàng hoạt động mạnh mẽ, giúp cơ thể hấp thụ dinh dưỡng hiệu quả nhất.
Ăn sáng quá muộn, đặc biệt là sau 8h30, có thể gây ra nhiều vấn đề. Đầu tiên, nó làm chậm quá trình trao đổi chất của cơ thể, khiến cơ thể phải chờ đợi lâu hơn để nhận được năng lượng. Điều này có thể ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc và học tập trong buổi sáng. Thứ hai, việc bỏ đói dạ dày quá lâu có thể làm tăng tiết axit dịch vị, gây ra các vấn đề về dạ dày như viêm loét hoặc trào ngược. Đối với những người có tiền sử bệnh dạ dày, thói quen này càng làm tình trạng bệnh thêm nghiêm trọng.
Hơn nữa, ăn sáng muộn cũng có thể làm gián đoạn nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể. Nó có thể ảnh hưởng đến mức đường huyết, gây ra sự dao động không ổn định, đặc biệt nguy hiểm với người có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường. Một nghiên cứu cũng chỉ ra rằng ăn sáng muộn có thể liên quan đến nguy cơ tăng cân và béo phì do cơ thể có xu hướng tích trữ năng lượng nhiều hơn khi ăn sau một khoảng thời gian dài nhịn đói.
Uống cà phê khi bụng rỗng
Thức dậy và uống ngay một tách cà phê là thói quen của không ít người để tỉnh táo và bắt đầu ngày mới. Tuy nhiên, việc uống cà phê khi bụng hoàn toàn rỗng có thể gây ra những tác động tiêu cực đến hệ tiêu hóa.
Cà phê chứa caffeine và các axit có khả năng kích thích dạ dày tiết ra nhiều axit hơn. Khi dạ dày không có thức ăn để trung hòa, lượng axit dư thừa này có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày, dẫn đến cảm giác khó chịu, ợ nóng, trào ngược axit và thậm chí là viêm loét dạ dày theo thời gian. Đối với những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm hoặc đã có vấn đề về dạ dày, thói quen này càng làm trầm trọng thêm tình hình.
Bên cạnh đó, caffeine cũng có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh, gây ra cảm giác bồn chồn, lo lắng hoặc tăng nhịp tim khi được hấp thụ nhanh chóng vào cơ thể lúc đói. Để giảm thiểu tác động này, lời khuyên là nên ăn một bữa sáng nhẹ nhàng, có chứa tinh bột và protein trước khi thưởng thức cà phê. Điều này giúp tạo một lớp lót bảo vệ cho dạ dày và làm chậm quá trình hấp thụ caffeine, giảm các tác dụng phụ không mong muốn.
Ăn sáng nhiều đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn
Với nhịp sống bận rộn, các món ăn sáng tiện lợi như quẩy, bánh rán, mì tôm, xúc xích, lạp xưởng hay các loại thực phẩm chế biến sẵn khác trở thành lựa chọn phổ biến. Mặc dù tiện lợi và đôi khi hấp dẫn, những thực phẩm này lại ẩn chứa nhiều nguy cơ cho sức khỏe.
Đồ ăn chiên rán thường chứa lượng lớn dầu mỡ không lành mạnh, gây khó khăn cho hệ tiêu hóa, đặc biệt là vào buổi sáng khi cơ thể cần năng lượng nhẹ nhàng để khởi động. Việc tiêu thụ thường xuyên thực phẩm giàu chất béo bão hòa và cholesterol có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, mỡ máu cao và béo phì.
Thực phẩm chế biến sẵn thường chứa nhiều muối, đường, chất bảo quản, phụ gia và ít chất xơ, vitamin, khoáng chất. Lượng muối cao có thể ảnh hưởng đến huyết áp, trong khi lượng đường lớn dễ gây tăng đường huyết đột ngột và dẫn đến các vấn đề về chuyển hóa. Hơn nữa, các chất bảo quản và phụ gia trong thực phẩm chế biến sẵn có thể không tốt cho sức khỏe nếu được tiêu thụ lâu dài.
Thay vào đó, nên ưu tiên các bữa sáng tươi mới, ít chế biến như yến mạch, trứng, bánh mì nguyên cám, sữa chua, trái cây và rau xanh. Những thực phẩm này cung cấp đủ năng lượng, chất xơ, vitamin và khoáng chất mà không gây gánh nặng cho hệ tiêu hóa.
Ăn sáng vội vàng, vừa đi vừa ăn
Trong cuộc sống hiện đại, việc ăn sáng vội vàng, thậm chí vừa đi vừa ăn trên đường đi làm hoặc đi học đã trở thành cảnh tượng quen thuộc. Tuy nhiên, thói quen này không chỉ làm giảm đi trải nghiệm thưởng thức bữa ăn mà còn tác động tiêu cực đến sức khỏe.
Khi ăn vội, chúng ta thường không nhai kỹ thức ăn. Việc nuốt những miếng thức ăn lớn chưa được nghiền nát kỹ khiến hệ tiêu hóa phải làm việc vất vả hơn, dễ dẫn đến các triệu chứng như đầy hơi, khó tiêu, đau dạ dày và trào ngược axit. Hơn nữa, việc ăn uống trong tâm trạng căng thẳng, vội vã cũng ảnh hưởng đến quá trình tiết enzym tiêu hóa, làm giảm hiệu quả hấp thụ dinh dưỡng của cơ thể.
Ăn vội còn khiến cơ thể khó nhận biết tín hiệu no, dễ dẫn đến việc ăn quá nhiều hoặc không cảm thấy thỏa mãn sau bữa ăn. Để có một bữa sáng lành mạnh, điều quan trọng là dành đủ thời gian, ngồi xuống và thưởng thức bữa ăn một cách chậm rãi, tập trung. Việc ăn uống có ý thức giúp cơ thể tiêu hóa tốt hơn, hấp thụ dinh dưỡng tối ưu và tạo cảm giác thư thái, sẵn sàng cho một ngày mới.
Ăn sáng quá nhiều chất ngọt
Nhiều người có sở thích ăn sáng với các món ngọt như bánh ngọt, bánh quy, ngũ cốc đường, hoặc uống nước ngọt, sữa có đường. Mặc dù chúng có thể mang lại cảm giác ngon miệng và năng lượng tức thì, nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro về sức khỏe.
Thực phẩm giàu đường tinh luyện khiến lượng đường trong máu tăng vọt nhanh chóng. Cơ thể sẽ phản ứng bằng cách tiết ra một lượng lớn insulin để hạ đường huyết. Sự tăng giảm đột ngột này có thể gây ra cảm giác mệt mỏi, uể oải, mất tập trung và nhanh đói trở lại chỉ sau một thời gian ngắn. Điều này dễ dẫn đến việc ăn vặt không kiểm soát hoặc ăn nhiều hơn vào các bữa sau, góp phần vào tình trạng tăng cân và béo phì.
Ngoài ra, các món ăn sáng quá ngọt thường thiếu chất xơ, protein và các vitamin, khoáng chất thiết yếu. Chúng cung cấp “calo rỗng” mà không mang lại giá trị dinh dưỡng bền vững. Việc tiêu thụ quá nhiều đường tinh luyện thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2, các bệnh tim mạch và các vấn đề về răng miệng.
Một bữa sáng cân bằng nên bao gồm protein (trứng, sữa, thịt nạc), chất xơ (ngũ cốc nguyên hạt, trái cây, rau xanh) và chất béo lành mạnh để duy trì đường huyết ổn định và cung cấp năng lượng kéo dài.
Không thay đổi thực đơn ăn sáng
Việc ăn cùng một món vào bữa sáng mỗi ngày có vẻ là thói quen tiết kiệm thời gian và dễ dàng, nhưng lại có thể dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng. Mặc dù món ăn đó có thể lành mạnh, nhưng không có một loại thực phẩm nào có thể cung cấp đầy đủ tất cả các dưỡng chất mà cơ thể cần.
Việc lặp lại thực đơn sẽ khiến cơ thể không nhận được sự đa dạng cần thiết về vitamin, khoáng chất, chất chống oxy hóa và các hợp chất thực vật khác. Ví dụ, nếu bạn chỉ ăn bánh mì và trứng mỗi sáng, bạn có thể thiếu chất xơ từ ngũ cốc nguyên hạt khác, vitamin từ trái cây hoặc các khoáng chất đặc trưng trong rau xanh. Sự thiếu hụt dinh dưỡng kéo dài có thể ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, năng lượng và sức khỏe tổng thể.
Ngoài ra, việc ăn mãi một món có thể gây nhàm chán, làm giảm sự hứng thú với bữa ăn và đôi khi dẫn đến việc bỏ bữa sáng. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến khích nên luân phiên các loại thực phẩm khác nhau trong bữa sáng để đảm bảo cơ thể nhận được một phổ rộng các dưỡng chất. Hãy thử kết hợp các loại ngũ cốc nguyên hạt, protein nạc, các loại quả mọng, rau xanh và sữa chua để có một bữa sáng đa dạng và giàu dinh dưỡng.
Việc duy trì những thói quen ăn sáng lành mạnh là một bước quan trọng để bảo vệ và nâng cao sức khỏe tổng thể. Bằng cách điều chỉnh những thói quen không tốt và lựa chọn thực phẩm một cách thông minh, chúng ta có thể đảm bảo cơ thể nhận đủ năng lượng và dưỡng chất cần thiết để hoạt động hiệu quả suốt cả ngày.
Nguồn: VnExpress
