Chấn thương rách gân chóp xoay vai là một vấn đề phổ biến, gây đau đớn và hạn chế vận động. Đối với những trường hợp rách gân lớn hoặc không thể phục hồi bằng các phương pháp truyền thống, một kỹ thuật phẫu thuật tiên tiến mang tên chuyển gân cơ lưng rộng (latissimus dorsi transfer) đang được áp dụng, mang lại hy vọng cải thiện chức năng và giảm đau đáng kể cho người bệnh.
Rách gân chóp xoay vai xảy ra khi các gân bao quanh khớp vai bị tổn thương, thường do chấn thương hoặc thoái hóa. Điều này làm suy yếu khả năng nâng và xoay cánh tay. Các trường hợp rách nhỏ có thể được điều trị bằng cách khâu nối lại gân. Tuy nhiên, khi vết rách quá lớn, cũ, hoặc gân bị teo rút nhiều, việc khâu nối trực tiếp trở nên khó khăn hoặc không hiệu quả, dẫn đến tình trạng gân chóp xoay không thể phục hồi (irreparable rotator cuff tear).
Kỹ thuật chuyển gân cơ lưng rộng tái tạo gân vai
Đối với các trường hợp gân chóp xoay không thể phục hồi, kỹ thuật chuyển gân cơ lưng rộng được xem là một giải pháp hiệu quả. Gân cơ lưng rộng là một cơ lớn ở lưng, có chức năng xoay trong và khép cánh tay. Trong phẫu thuật này, bác sĩ sẽ tách gân cơ lưng rộng ra khỏi xương cánh tay, sau đó di chuyển và cố định nó vào vị trí phía trên của xương cánh tay (củ lớn xương cánh tay) nơi gân chóp xoay bị rách. Mục tiêu là để gân cơ lưng rộng thay thế một phần chức năng của gân chóp xoay bị tổn thương, đặc biệt là chức năng xoay ngoài và nâng cánh tay.
Kỹ thuật này giúp cải thiện đáng kể khả năng xoay ngoài và nâng cánh tay, đồng thời giảm đau cho bệnh nhân. Thay vì cố gắng khâu nối một gân đã hỏng nặng, kỹ thuật này sử dụng một gân khỏe mạnh từ chính cơ thể bệnh nhân để tái tạo và phục hồi chức năng.
Ưu điểm và chỉ định của phẫu thuật
Kỹ thuật chuyển gân cơ lưng rộng thường được thực hiện bằng phương pháp nội soi (phẫu thuật xâm lấn tối thiểu), giúp giảm thiểu tổn thương mô mềm xung quanh, giảm đau sau mổ, và đẩy nhanh quá trình hồi phục. So với phẫu thuật mổ mở truyền thống, phương pháp nội soi cho phép bảo tồn cơ delta – một cơ quan quan trọng giúp nâng cánh tay – tốt hơn, từ đó cải thiện kết quả chức năng sau phẫu thuật.
Các bệnh nhân phù hợp với phẫu thuật này thường là những người bị rách gân chóp xoay không thể phục hồi, đã thất bại với các phương pháp điều trị khác (bao gồm cả phẫu thuật trước đó), có nhu cầu vận động vai tương đối tốt và không bị thoái hóa khớp vai nặng. Kỹ thuật này đặc biệt hữu ích cho những người còn tương đối trẻ, mong muốn duy trì hoạt động và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Tuy nhiên, phẫu thuật chuyển gân cơ lưng rộng không dành cho tất cả mọi người. Các trường hợp chống chỉ định bao gồm bệnh nhân bị viêm khớp vai thoái hóa nặng, teo hoặc liệt cơ delta, hoặc có tình trạng nhiễm trùng đang hoạt động tại khớp vai. Việc đánh giá kỹ lưỡng của bác sĩ chuyên khoa là cần thiết để xác định phương pháp điều trị tối ưu cho từng bệnh nhân.
Chăm sóc sau phẫu thuật và kết quả đạt được
Sau phẫu thuật, bệnh nhân thường được yêu cầu bất động vai trong vài tuần bằng cách đeo đai cố định. Sau đó, quá trình vật lý trị liệu sẽ bắt đầu với các bài tập vận động thụ động, tiếp theo là các bài tập vận động chủ động để phục hồi dần sức mạnh và biên độ chuyển động của vai. Chăm sóc hậu phẫu đúng cách đóng vai trò quan trọng trong việc đạt được kết quả tốt nhất.
Theo các nghiên cứu, kỹ thuật chuyển gân cơ lưng rộng mang lại tỷ lệ giảm đau thành công khoảng 80-90% và cải thiện chức năng vai khoảng 70-80%. Bệnh nhân thường có thể trở lại các hoạt động hàng ngày và một số hoạt động thể thao nhẹ nhàng sau khi phục hồi hoàn toàn. Việc phẫu thuật đòi hỏi bác sĩ có kinh nghiệm chuyên sâu trong phẫu thuật nội soi khớp vai để đảm bảo an toàn và hiệu quả tối đa.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Bùi Hồng Thiên Khanh, Trưởng khoa Chấn thương Chỉnh hình một bệnh viện lớn, cho biết kỹ thuật chuyển gân cơ lưng rộng bằng nội soi là một bước tiến quan trọng trong điều trị các trường hợp rách gân chóp xoay vai phức tạp, mang lại triển vọng tốt đẹp cho những bệnh nhân trước đây phải chịu đựng đau đớn và hạn chế vận động kéo dài.
Nguồn: VnExpress
