Thời tiết nắng nóng gay gắt có thể gây ra nhiều thách thức cho việc kiểm soát đường huyết, đặc biệt ở những người mắc bệnh tiểu đường. Nhiệt độ cao ảnh hưởng đến cơ thể theo nhiều cách, từ nguy cơ mất nước đến khả năng hấp thụ insulin, đòi hỏi người bệnh cần có kế hoạch quản lý đường huyết cẩn thận để tránh các biến chứng nguy hiểm. Bài viết này tổng hợp các lời khuyên từ chuyên gia giúp người bệnh duy trì mức đường huyết ổn định trong những ngày nắng nóng.
Ảnh hưởng của nắng nóng đến đường huyết
Nắng nóng tác động đáng kể đến cơ thể và có thể làm thay đổi cách đường huyết được điều hòa. Một trong những ảnh hưởng chính là mất nước. Khi cơ thể mất nước, nồng độ đường trong máu có xu hướng tăng cao hơn, vì máu trở nên cô đặc hơn. Tình trạng mất nước cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng thận và quá trình thải đường qua nước tiểu.
Ngoài ra, nhiệt độ cao còn ảnh hưởng đến việc sử dụng insulin. Nhiệt có thể làm hỏng insulin, giảm hiệu quả của nó nếu không được bảo quản đúng cách. Đối với người dùng bơm insulin, nhiệt độ môi trường tăng cao có thể làm giãn mạch máu dưới da, khiến insulin được hấp thụ nhanh hơn, dẫn đến nguy cơ hạ đường huyết. Ngược lại, một số người lại có thể bị tăng đường huyết do hoạt động thể chất giảm sút hoặc thay đổi thói quen ăn uống trong thời tiết nóng bức.
Giữ đủ nước
Giữ đủ nước là yếu tố then chốt để kiểm soát đường huyết trong mùa nắng nóng. Người bệnh tiểu đường cần uống đủ nước trong ngày, ngay cả khi chưa cảm thấy khát, để ngăn ngừa tình trạng mất nước. Nước lọc là lựa chọn tốt nhất. Nên tránh các loại đồ uống có đường, nước ngọt, soda, nước trái cây đóng hộp vì chúng có thể làm tăng đường huyết đột ngột. Rượu bia và đồ uống chứa caffeine cũng cần hạn chế vì chúng có tác dụng lợi tiểu, làm tăng nguy cơ mất nước.
Việc bổ sung chất điện giải cũng quan trọng, đặc biệt khi đổ mồ hôi nhiều. Có thể tham khảo ý kiến bác sĩ về các loại đồ uống điện giải phù hợp, tránh các sản phẩm chứa đường hoặc hàm lượng muối cao không cần thiết.
Theo dõi đường huyết thường xuyên
Trong thời tiết nắng nóng, việc theo dõi đường huyết cần được thực hiện thường xuyên hơn bình thường. Điều này giúp người bệnh nắm bắt được sự thay đổi của đường huyết và kịp thời điều chỉnh. Hãy chú ý đến các triệu chứng của tăng hoặc hạ đường huyết, vì chúng có thể bị nhầm lẫn với các triệu chứng của say nắng hoặc kiệt sức do nóng.
Dấu hiệu tăng đường huyết: Khát nước nhiều, đi tiểu nhiều, mệt mỏi, buồn nôn, đau đầu, nhìn mờ.
Dấu hiệu hạ đường huyết: Đổ mồ hôi, run rẩy, chóng mặt, đói cồn cào, tim đập nhanh, cáu gắt, lú lẫn.
Nếu gặp các triệu chứng này, cần kiểm tra đường huyết ngay lập tức và có biện pháp xử lý phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ.
Điều chỉnh thuốc và insulin
Nắng nóng có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của thuốc điều trị tiểu đường và insulin. Người bệnh cần thảo luận với bác sĩ về việc điều chỉnh liều lượng thuốc hoặc insulin trong những ngày nhiệt độ cao. Insulin rất nhạy cảm với nhiệt độ; nó cần được bảo quản ở nơi mát mẻ, tránh ánh nắng trực tiếp hoặc nhiệt độ quá cao. Không nên để insulin trong xe hơi hoặc gần cửa sổ khi trời nắng nóng. Nếu insulin bị biến chất do nhiệt, hiệu quả sẽ giảm đáng kể, dẫn đến tăng đường huyết.
Người sử dụng bơm insulin cũng cần kiểm tra vị trí đặt bơm thường xuyên, tránh để bơm tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng hoặc nhiệt độ cao có thể làm tăng tốc độ hấp thụ insulin.
Chăm sóc bàn chân
Bàn chân của người bệnh tiểu đường dễ bị tổn thương, và thời tiết nắng nóng có thể làm tăng nguy cơ này. Việc đi chân trần trên nền đất nóng có thể gây bỏng nghiêm trọng mà người bệnh có thể không cảm nhận được do bệnh lý thần kinh. Hãy luôn mang giày hoặc dép vừa vặn, thoáng khí để bảo vệ bàn chân và tránh bị phồng rộp, nứt nẻ. Kiểm tra bàn chân mỗi ngày để phát hiện sớm bất kỳ vết cắt, vết loét hoặc dấu hiệu nhiễm trùng nào.
Hoạt động thể chất an toàn
Duy trì hoạt động thể chất là quan trọng, nhưng cần hết sức thận trọng khi tập luyện trong thời tiết nóng. Nên chọn thời điểm mát mẻ nhất trong ngày để tập luyện, như sáng sớm hoặc chiều tối. Tránh tập thể dục ngoài trời vào giữa trưa khi nhiệt độ cao nhất. Nên chọn các hoạt động trong nhà hoặc dưới bóng râm. Uống đủ nước trước, trong và sau khi tập luyện. Mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát, thấm hút mồ hôi. Mang theo đồ ăn nhẹ để phòng khi bị hạ đường huyết.
Lưu ý khác
- Chọn trang phục phù hợp: Mặc quần áo rộng rãi, sáng màu, làm từ chất liệu thoáng khí như cotton để giúp cơ thể tản nhiệt tốt.
- Bảo quản thực phẩm: Nắng nóng làm thực phẩm dễ ôi thiu hơn. Đảm bảo bảo quản thực phẩm đúng cách và vệ sinh an toàn thực phẩm để tránh các bệnh đường ruột có thể ảnh hưởng đến đường huyết.
- Mang theo giấy tờ tùy thân: Luôn mang theo thẻ thông tin y tế, ghi rõ bạn mắc bệnh tiểu đường và các loại thuốc đang sử dụng để trong trường hợp khẩn cấp, nhân viên y tế có thể hỗ trợ kịp thời.
- Hạn chế ra ngoài: Tránh ra ngoài trời vào những giờ nắng cao điểm, thường là từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều. Tìm nơi có điều hòa hoặc bóng râm để nghỉ ngơi.
Kiểm soát đường huyết trong những ngày nắng nóng đòi hỏi sự cẩn trọng và chủ động từ người bệnh. Việc tuân thủ các hướng dẫn trên không chỉ giúp duy trì sức khỏe ổn định mà còn ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm liên quan đến tiểu đường và thời tiết khắc nghiệt.
Nguồn: VnExpress
