Một người phụ nữ 40 tuổi đã phải chịu đựng những cơn đau lưng dữ dội lan xuống chân, kèm theo tê bì và yếu chi trong nhiều năm. Sau nhiều lần thăm khám và chẩn đoán ban đầu là thoát vị đĩa đệm, cô đã được phát hiện mắc một tình trạng hiếm gặp hơn: nang màng nhện (Tarlov cyst) chèn ép rễ thần kinh cột sống. Ca phẫu thuật vi phẫu đã giúp người bệnh thoát khỏi cơn đau và phục hồi chức năng vận động. Câu chuyện này làm nổi bật tầm quan trọng của việc chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời đối với các bệnh lý cột sống, đặc biệt là những trường hợp hiếm gặp có thể bị bỏ sót.
Nang màng nhện cột sống (Tarlov cyst) là gì?
Nang màng nhện cột sống, còn gọi là nang Tarlov, là những túi chứa dịch não tủy hình thành dọc theo rễ thần kinh cột sống, thường ở vùng xương cùng. Nguyên nhân hình thành nang Tarlov chưa được biết rõ, nhưng chúng thường là bẩm sinh và có thể phát triển lớn dần theo thời gian do sự tích tụ dịch não tủy. Phần lớn các nang Tarlov không gây triệu chứng và thường được phát hiện tình cờ khi chụp cộng hưởng từ (MRI) vì những lý do khác. Tuy nhiên, khi nang phát triển đủ lớn và chèn ép vào rễ thần kinh xung quanh, chúng có thể gây ra nhiều triệu chứng khó chịu và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Triệu chứng và chẩn đoán nang màng nhện chèn ép rễ thần kinh
Các triệu chứng của nang màng nhện chèn ép rễ thần kinh thường giống với các bệnh lý cột sống phổ biến khác như thoát vị đĩa đệm, bao gồm đau vùng thắt lưng, lan xuống mông và chân (đau thần kinh tọa). Người bệnh có thể cảm thấy tê bì, ngứa ran, yếu cơ ở chân, hoặc thậm chí gặp các vấn đề về chức năng bàng quang và ruột trong những trường hợp nặng. Chính vì sự tương đồng này mà nang Tarlov chèn ép thường bị chẩn đoán nhầm hoặc chậm trễ.
Trong trường hợp của người phụ nữ được đề cập, nang màng nhện có kích thước 4×2 cm đã chèn ép nghiêm trọng vào rễ thần kinh S1-S2 bên phải, gây ra cơn đau liên tục và ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt. Việc chẩn đoán chính xác thường đòi hỏi chụp cộng hưởng từ (MRI) cột sống, đây là phương pháp hình ảnh tốt nhất để xác định vị trí, kích thước và mức độ chèn ép của nang lên các cấu trúc thần kinh. Chẩn đoán phân biệt với các bệnh lý khác như khối u cột sống, viêm nhiễm hoặc các bất thường mạch máu là rất quan trọng để đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.
Phương pháp điều trị và lời khuyên từ chuyên gia
Khi nang màng nhện gây triệu chứng, đặc biệt là đau thần kinh và suy yếu chức năng, phẫu thuật là lựa chọn điều trị hiệu quả. Mục tiêu của phẫu thuật là giải phóng sự chèn ép lên rễ thần kinh, giảm đau và ngăn ngừa tái phát. Kỹ thuật vi phẫu được áp dụng trong trường hợp này bao gồm việc mở nang, dẫn lưu dịch, và sau đó củng cố màng cứng bằng cân cơ tự thân cùng với keo sinh học để tránh nang tái phát và dịch não tủy tràn ra ngoài. Phương pháp này giúp bảo tồn cấu trúc thần kinh xung quanh và giảm thiểu tổn thương.
Sau phẫu thuật, người bệnh thường phục hồi nhanh chóng. Người phụ nữ trong bài viết đã có thể đi lại bình thường chỉ một ngày sau phẫu thuật và hoàn toàn không còn đau. Điều này minh chứng cho hiệu quả của phương pháp điều trị khi được thực hiện đúng chỉ định.
Bác sĩ Trần Văn Khánh, người trực tiếp phẫu thuật, nhấn mạnh rằng các triệu chứng đau lưng cấp tính hoặc mãn tính kèm theo dấu hiệu chèn ép rễ thần kinh (như tê, yếu, rối loạn cảm giác) cần được thăm khám kỹ lưỡng và chẩn đoán chính xác. Ngoài thoát vị đĩa đệm, hẹp ống sống, u tủy, nhiễm trùng, nang màng nhện cũng là một trong những nguyên nhân cần được xem xét. Việc chụp cộng hưởng từ là cần thiết để xác định nguyên nhân gốc rễ, đặc biệt khi các triệu chứng kéo dài hoặc không đáp ứng với điều trị bảo tồn.
Chuyên gia cũng khuyến cáo rằng không phải tất cả các nang Tarlov đều cần can thiệp phẫu thuật. Chỉ những nang gây triệu chứng, có kích thước lớn và đã được xác định rõ ràng là nguyên nhân gây chèn ép mới được chỉ định phẫu thuật. Việc chẩn đoán và điều trị sớm là rất quan trọng để tránh những tổn thương thần kinh vĩnh viễn và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Nguồn: VnExpress
