Đột quỵ ngày càng xảy ra nhiều ở người trẻ, đặc biệt ở độ tuổi dưới 45, do nhiều yếu tố nguy cơ và lối sống thiếu lành mạnh. Việc nhận biết nguyên nhân giúp phòng ngừa hiệu quả căn bệnh nguy hiểm này.
Gia tăng tỷ lệ đột quỵ ở người trẻ
Theo thống kê, trong tổng số hơn 200.000 người bị đột quỵ mỗi năm tại Việt Nam, có khoảng 10% bệnh nhân dưới 45 tuổi. Riêng tại Bệnh viện Quân y 103, tỉ lệ người trẻ đột quỵ chiếm gần 5%, tăng qua từng năm.
Bác sĩ Trần Văn Cường, Khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Quân y 103 cho biết xu hướng này đáng báo động vì đột quỵ ở người trẻ thường bị bỏ qua dấu hiệu cảnh báo, khiến việc điều trị chậm trễ và dễ để lại di chứng nặng nề về vận động, nhận thức.
Nguyên nhân đột quỵ ở người trẻ
Đột quỵ xảy ra khi mạch máu não bị tắc nghẽn hoặc vỡ, làm mất nguồn cung cấp máu đến não. Ở người trẻ, nguyên nhân thường bao gồm:
– Dị dạng mạch máu não bẩm sinh như thông động tĩnh mạch, phình mạch, dị dạng mao mạch. Đây là các yếu tố nguy cơ tiềm ẩn, không có triệu chứng rõ ràng trước khi xảy ra đột quỵ.
– Bệnh lý tự miễn và rối loạn đông máu như lupus ban đỏ hệ thống, hội chứng kháng phospholipid, tăng đông di truyền cũng có thể dẫn tới tắc mạch não.
– Các chấn thương vùng cổ gây tổn thương động mạch đốt sống hoặc động mạch cảnh.
– Lối sống không lành mạnh: hút thuốc lá, chế độ ăn nhiều dầu mỡ, ít vận động, thức khuya, stress kéo dài, sử dụng chất kích thích (ma túy, rượu bia) làm tăng nguy cơ cao huyết áp, rối loạn chuyển hóa và ảnh hưởng hệ mạch.
– Tác dụng phụ của thuốc tránh thai kết hợp với hút thuốc lá làm tăng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch hoặc động mạch.
– Các bệnh lý như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, béo phì, dù ít phổ biến hơn ở người trẻ, vẫn góp phần không nhỏ nếu kèm theo yếu tố di truyền hoặc lối sống không kiểm soát.
Dấu hiệu nhận biết và nguy cơ bỏ sót
Đột quỵ ở người trẻ thường bị bỏ qua hoặc chẩn đoán muộn do người bệnh chủ quan với các triệu chứng báo trước như nói đớ, yếu tay chân nhẹ thoáng qua, khó giữ thăng bằng, chóng mặt, đau đầu dữ dội.
Một số trường hợp chỉ đến viện khi đã mất ý thức hoặc liệt hoàn toàn nửa người, khi đó điều trị phục hồi rất khó khăn. Phần lớn người trẻ không nghĩ có thể mắc đột quỵ, dẫn tới việc trì hoãn tiếp cận y tế kịp thời.
Phòng ngừa đột quỵ ở người trẻ
Để giảm nguy cơ đột quỵ, người trẻ cần duy trì lối sống lành mạnh: bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, ăn uống khoa học, tăng cường vận động, điều chỉnh cân nặng và kiểm soát stress.
Với những người có bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu… cần điều trị đều đặn và kiểm tra sức khỏe định kỳ. Các trường hợp có tiền sử gia đình mắc đột quỵ ở độ tuổi trẻ nên tầm soát sớm các bất thường mạch máu não hoặc rối loạn đông máu.
Bác sĩ khuyến nghị người trẻ không nên chủ quan với các triệu chứng thần kinh bất thường, nên đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt khi có dấu hiệu nghi ngờ để được chẩn đoán và can thiệp kịp thời.
Nguồn: VnExpress
