Hoa mắt và chóng mặt là những triệu chứng phổ biến mà nhiều người thường bỏ qua, cho rằng đó chỉ là biểu hiện nhất thời của sự mệt mỏi hay thiếu ngủ. Tuy nhiên, theo ThS.BS. Nguyễn Ngọc Anh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, những biểu hiện này có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của nhiều bệnh lý tim mạch nguy hiểm, cần được chú ý và thăm khám kịp thời.
Khi tim gặp vấn đề, khả năng bơm máu đi nuôi cơ thể, đặc biệt là não bộ, sẽ bị suy giảm. Não là cơ quan rất nhạy cảm với sự thiếu hụt oxy và dưỡng chất. Do đó, khi lượng máu lên não không đủ, các tế bào não sẽ không hoạt động hiệu quả, dẫn đến cảm giác hoa mắt, chóng mặt, thậm chí là ngất xỉu. Điều này đặc biệt đáng lo ngại khi người bệnh có kèm theo các yếu tố nguy cơ hoặc tiền sử bệnh tim mạch.
Nguyên nhân hoa mắt, chóng mặt do bệnh tim mạch
Nhiều bệnh lý tim mạch có thể gây ra triệu chứng hoa mắt, chóng mặt do ảnh hưởng đến khả năng cung cấp máu cho não. Dưới đây là một số bệnh phổ biến:
Rối loạn nhịp tim: Là tình trạng tim đập quá nhanh, quá chậm hoặc không đều. Khi nhịp tim không ổn định, lượng máu bơm đi từ tim đến các cơ quan khác, bao gồm cả não, sẽ không được duy trì một cách hiệu quả. Điều này có thể dẫn đến hoa mắt, chóng mặt, cảm giác hụt hơi, tim đập mạnh, hồi hộp, thậm chí là ngất xỉu. Các dạng rối loạn nhịp tim như nhịp nhanh trên thất, nhịp chậm xoang, hoặc rung nhĩ đều có thể gây ra những triệu chứng này.
Suy tim: Xảy ra khi cơ tim bị suy yếu, không còn khả năng bơm máu đủ mạnh để đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Tình trạng này khiến máu ứ đọng ở các tĩnh mạch hoặc phổi và giảm lượng máu đến các cơ quan thiết yếu. Khi não không nhận đủ máu và oxy, người bệnh sẽ cảm thấy mệt mỏi, khó thở, hoa mắt, chóng mặt, và suy giảm khả năng tập trung. Các triệu chứng khác của suy tim bao gồm phù chân, ho kéo dài, và thở khò khè.
Bệnh cơ tim: Là tình trạng cơ tim bị tổn thương, dày lên, cứng lại hoặc giãn ra, làm giảm khả năng bơm máu của tim. Giống như suy tim, bệnh cơ tim khiến tim hoạt động kém hiệu quả, dẫn đến lưu lượng máu lên não không đủ. Người bệnh thường cảm thấy khó thở, mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, đặc biệt là khi gắng sức hoặc thay đổi tư thế.
Bệnh van tim: Các vấn đề về van tim như hẹp van, hở van có thể cản trở dòng chảy của máu qua tim. Khi van tim không hoạt động đúng cách, lượng máu được bơm ra khỏi tim sẽ bị giảm sút. Sự thiếu hụt máu này có thể gây ra hoa mắt, chóng mặt, đau ngực, khó thở và mệt mỏi. Các dạng bệnh van tim phổ biến là hẹp van động mạch chủ, hở van hai lá, hoặc hẹp van hai lá.
Xơ vữa động mạch: Là tình trạng các mảng bám tích tụ bên trong động mạch, làm cho chúng bị hẹp lại và cứng hơn, cản trở lưu lượng máu. Khi các động mạch cung cấp máu cho não bị hẹp do xơ vữa, lượng máu và oxy đến não sẽ bị giảm đáng kể, gây ra hoa mắt, chóng mặt, lú lẫn, thậm chí đột quỵ. Các triệu chứng khác có thể bao gồm tê yếu chân tay, đau ngực (đau thắt ngực) khi bệnh ảnh hưởng đến động mạch vành.
Hạ huyết áp tư thế đứng: Xảy ra khi huyết áp giảm đột ngột một cách đáng kể khi người bệnh chuyển từ tư thế ngồi hoặc nằm sang đứng. Tình trạng này làm giảm tạm thời lượng máu lên não, gây ra cảm giác hoa mắt, chóng mặt, choáng váng và có thể ngất xỉu. Đây thường là một biến chứng của các bệnh tim mạch hoặc do tác dụng phụ của một số loại thuốc, đặc biệt thường gặp ở người cao tuổi.
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Hoa mắt, chóng mặt có thể do nhiều nguyên nhân lành tính như thiếu ngủ, căng thẳng, hoặc thay đổi thời tiết. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng này xuất hiện thường xuyên, đột ngột, kéo dài hoặc đi kèm với các dấu hiệu sau, người bệnh cần đi khám bác sĩ ngay lập tức:
- Đau tức ngực, khó thở, thở dốc.
- Tim đập nhanh, hồi hộp hoặc nhịp tim không đều.
- Ngất xỉu hoặc cảm giác sắp ngất.
- Tê bì hoặc yếu một bên cơ thể, khó nói, méo miệng (dấu hiệu đột quỵ).
- Nhức đầu dữ dội, nhìn mờ, giảm thị lực đột ngột.
- Mất thăng bằng nghiêm trọng, khó đi lại.
Đặc biệt, những người có tiền sử bệnh tim mạch, huyết áp cao, tiểu đường, cholesterol cao, hoặc những người có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch nên đặc biệt cảnh giác với các triệu chứng này.
Phòng ngừa và quản lý
Để giảm nguy cơ hoa mắt, chóng mặt do bệnh tim mạch, việc duy trì một lối sống lành mạnh và kiểm soát các yếu tố nguy cơ là vô cùng quan trọng:
- Khám sức khỏe định kỳ: Giúp phát hiện sớm các vấn đề tim mạch và có biện pháp can thiệp kịp thời.
- Kiểm soát huyết áp, đường huyết, cholesterol: Theo dõi và điều trị nếu các chỉ số này vượt ngưỡng an toàn.
- Chế độ ăn uống lành mạnh: Ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế chất béo bão hòa, đường và muối.
- Tập thể dục đều đặn: Ít nhất 30 phút mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần với các bài tập vừa phải.
- Bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia: Đây là hai yếu tố nguy cơ hàng đầu gây bệnh tim mạch.
- Uống đủ nước: Tránh mất nước có thể gây hạ huyết áp và chóng mặt.
- Tránh đứng lâu, thay đổi tư thế từ từ: Giúp cơ thể thích nghi, đặc biệt là với người có tiền sử hạ huyết áp tư thế đứng.
Hoa mắt, chóng mặt không phải lúc nào cũng là dấu hiệu của bệnh tim mạch, nhưng không nên chủ quan, đặc biệt khi các triệu chứng này lặp lại hoặc đi kèm với các dấu hiệu bất thường khác. Việc thăm khám bác sĩ chuyên khoa tim mạch sớm sẽ giúp chẩn đoán chính xác và có phương pháp điều trị phù hợp, bảo vệ sức khỏe tim mạch của bạn.
Nguồn: VnExpress
