Một phương pháp “cấp cứu đột quỵ” được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội, hướng dẫn chích máu đầu ngón tay và dái tai, đang gây ra những hiểu lầm nghiêm trọng và nguy hiểm cho người bệnh. Bài viết này, dựa trên ý kiến của các chuyên gia y tế, sẽ làm rõ sự thật đằng sau “bài thuốc cấp cứu đột quỵ huyền thoại” này, cảnh báo về những rủi ro và hướng dẫn cách xử lý đúng đắn khi gặp người bị đột quỵ, nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Thực hư về bài thuốc “cấp cứu đột quỵ” không có cơ sở khoa học
Bài thuốc “cấp cứu đột quỵ” bằng cách chích máu đầu ngón tay và dái tai để giải phóng máu xấu, giảm áp lực và cứu sống người bệnh đột quỵ, được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội và các diễn đàn không chính thống, hoàn toàn là một quan niệm sai lầm, không có bất kỳ cơ sở khoa học nào chứng minh hiệu quả. Đây là một phương pháp thiếu căn cứ y học, tiềm ẩn nhiều nguy hiểm, có thể gây hậu quả khôn lường cho bệnh nhân.
Các chuyên gia y tế hàng đầu đã liên tục khẳng định rằng việc chích máu không thể điều trị hay cấp cứu đột quỵ. Đột quỵ xảy ra khi nguồn cung cấp máu lên não bị gián đoạn (đột quỵ nhồi máu) hoặc mạch máu não bị vỡ gây chảy máu trong não (đột quỵ xuất huyết). Trong cả hai trường hợp, việc chích máu bên ngoài cơ thể không có tác dụng khôi phục lưu thông máu hoặc cầm máu trong não. Ngược lại, hành động này còn làm lãng phí thời gian quý giá, còn gọi là “thời gian vàng”, để bệnh nhân được đưa đến cơ sở y tế và nhận sự can thiệp chuyên sâu.
Trong y học, “thời gian vàng” là khoảng thời gian rất ngắn, thường là 4,5 giờ đầu đối với đột quỵ nhồi máu và 3-6 giờ đối với đột quỵ xuất huyết, kể từ khi xuất hiện triệu chứng. Trong khoảng thời gian này, các phương pháp điều trị chuyên biệt như dùng thuốc tiêu sợi huyết (đối với đột quỵ nhồi máu) hoặc phẫu thuật (đối với đột quỵ xuất huyết) có thể giúp cứu sống tế bào não, giảm thiểu tối đa tổn thương và di chứng. Nếu bỏ lỡ “thời gian vàng” này để thực hiện các phương pháp dân gian không hiệu quả, bệnh nhân có nguy cơ cao đối mặt với các biến chứng nặng nề hơn như liệt vĩnh viễn, rối loạn ngôn ngữ, hôn mê sâu, hoặc thậm chí tử vong.
Ngoài ra, việc sử dụng kim tiêm hoặc vật nhọn không được khử trùng đúng cách để chích máu có thể dẫn đến nhiễm trùng nghiêm trọng tại vị trí chích, gây ra các biến chứng nguy hiểm khác cho người bệnh vốn đã yếu. Do đó, thay vì tin theo những lời đồn thổi không căn cứ, điều quan trọng nhất là phải hành động nhanh chóng và đúng phương pháp theo hướng dẫn y tế.
Dấu hiệu nhận biết đột quỵ và cách sơ cứu đúng cách
Nhận biết sớm các dấu hiệu đột quỵ là yếu tố then chốt để cứu sống người bệnh và giảm thiểu di chứng. Công thức FAST (viết tắt từ tiếng Anh) là cách đơn giản và hiệu quả để ghi nhớ các triệu chứng chính:
F – Face (Méo mặt): Một bên mặt bị xệ xuống khi cười hoặc cố gắng mỉm cười.
A – Arm (Yếu tay chân): Một bên tay hoặc chân đột ngột yếu đi, tê bì, không thể giơ thẳng lên được như bên còn lại.
S – Speech (Khó nói): Lời nói bị líu lưỡi, khó phát âm, nói ngọng bất thường hoặc không thể nói được.
T – Time (Thời gian): Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu nào kể trên, cần gọi cấp cứu 115 hoặc đưa người bệnh đến bệnh viện ngay lập tức.
Ngoài các dấu hiệu FAST, người bệnh còn có thể xuất hiện các triệu chứng khác như đột ngột đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân, hoa mắt, chóng mặt, mất thăng bằng, rối loạn thị giác một hoặc cả hai mắt, hoặc mất ý thức.
Khi phát hiện người có dấu hiệu đột quỵ, việc sơ cứu đúng cách trước khi nhân viên y tế đến là vô cùng quan trọng:
Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức: Đây là việc làm ưu tiên hàng đầu. Thông báo rõ ràng về tình trạng người bệnh, thời gian bắt đầu có triệu chứng và địa điểm cụ thể.
Giữ bình tĩnh cho bệnh nhân: Đặt bệnh nhân nằm ở tư thế thoải mái nhất, nới lỏng quần áo chật, đặc biệt là ở vùng cổ.
Nếu bệnh nhân nôn mửa hoặc bất tỉnh: Đặt bệnh nhân nằm nghiêng về một bên để tránh sặc chất nôn vào phổi, làm sạch miệng nếu có chất nôn hoặc đờm dãi.
Ghi nhớ thời gian khởi phát triệu chứng: Thông tin này rất quan trọng đối với bác sĩ trong việc quyết định phương pháp điều trị.
Không tự ý làm bất kỳ điều gì: Tuyệt đối không cho bệnh nhân ăn uống, không cạo gió, không xoa bóp, không chích máu, không cố gắng hạ huyết áp bằng thuốc tự ý, vì những hành động này có thể gây nguy hiểm thêm cho bệnh nhân.
Vận chuyển đến bệnh viện có chuyên khoa đột quỵ: Nếu không chờ được xe cấp cứu, cần nhanh chóng đưa bệnh nhân đến bệnh viện gần nhất có khả năng điều trị đột quỵ bằng phương tiện an toàn nhất, ưu tiên xe cứu thương có trang bị y tế.
Phòng ngừa đột quỵ là quan trọng nhất
Phòng ngừa luôn là biện pháp hiệu quả nhất để chống lại đột quỵ. Kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ là chìa khóa để giảm thiểu khả năng mắc bệnh:
Kiểm soát huyết áp: Duy trì huyết áp ở mức ổn định dưới 140/90 mmHg (hoặc theo chỉ định của bác sĩ) bằng cách thay đổi lối sống và dùng thuốc đều đặn.
Kiểm soát tiểu đường: Đảm bảo đường huyết luôn ở mức an toàn.
Kiểm soát mỡ máu: Giảm cholesterol xấu (LDL) và tăng cholesterol tốt (HDL) thông qua chế độ ăn và thuốc nếu cần.
Bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia: Thuốc lá và rượu bia là những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây đột quỵ.
Chế độ ăn uống lành mạnh: Ưu tiên thực phẩm giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế đồ ăn nhiều dầu mỡ, đường và muối.
Tập thể dục đều đặn: Vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày, hầu hết các ngày trong tuần, giúp cải thiện sức khỏe tim mạch và kiểm soát cân nặng.
Kiểm soát cân nặng: Duy trì chỉ số khối cơ thể (BMI) ở mức khỏe mạnh.
Giảm căng thẳng: Học cách thư giãn và quản lý stress.
Khám sức khỏe định kỳ: Giúp phát hiện sớm và quản lý các yếu tố nguy cơ.
Bằng cách tuân thủ các nguyên tắc phòng ngừa và hành động đúng đắn khi phát hiện dấu hiệu đột quỵ, chúng ta có thể bảo vệ bản thân và những người xung quanh khỏi căn bệnh nguy hiểm này.
Nguồn: VnExpress
